موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات مرتع و بیابان ایران 1735-0875 13 2 2006 08 23 Effect of different grazing intensities and rest grazing on forage production and performance of Russian brome بررسی تاثیر شدتهای مختلف چرایی و چرای استراحتی بر تولید و تراکم بروموس Bromus tomentellus در مراتع استان خراسان شمالی 69 73 105789 FA حسین توکلی عضو هیات علمی و کارشناس مرکز تحقیقاتی کشاورزی و منابع طبیعی خراسان عباسعلی سند گل عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع یوسف علی گریوانی عضو هیات علمی و کارشناس مرکز تحقیقاتی کشاورزی و منابع طبیعی خراسان Journal Article 2016 02 09 Russian brome (Bromus tomentellus) is a prennial grass with good adaptability to climatic condition of north Khorasan. So, it has promise for using in range improvement projects. Because threre is no enough local information about mangement of this plant, the present experiment has been conducted in Sisab Reaserch Station (SRS) to evaluate the response of this species to grazing intensities and rest grazing. Four grazing intensities of light (20 to 45% of forage removal), moderate (45- 65% of forage removal), heavy (65- 80% of forage removal) and without grazing as control applied by herd of lamb and sheep for three consequent years from 1999 to 2001. The year of 2002 considered as rest period from grazing. Herbage mass and number of plant per unit area measured as an index response. Herbage mass production decreased by reduction in precipitation. Heavy grazing resulted in significant reduction in herbage production and number of plants per unit area, but one year rest from grazing componsated the negative effect of intensive grazing on herbage mass reduction. Management implication based on this results show that plant can tolerate grazing intensity by 45-65% of herbage removal and indicate on the importance of rest grazing on survivance of this plant. بروموس Bromus tomentellus گونه ای چند ساله از خانواده گندمیان است که سازگاری خوبی را در شرایط اقلیمی شمال خراسان به عنوان یک گونه مرتعی در احیاء و اصلاح مراتع تخریب شده و نیز ایجاد مراتع دست کاشت نشان داده است. از آنجا که اطلاعات منطقه ای در خصوص نحوه مدیریت آن در دسترس نیست، در این طرح مقاومت به چرای گیاه تحت تاثیر شدتهای مختلف چرایی: شدید، ملایم، خفیف و عدم چرا به عنوان شاهد طی سه سال اعمال چرا و یکسال استراحت دهی مرتع در یک مرتع دست کاشت در ایستگاه تحقیقات سیساب بجنورد بررسی گردید. واکنش گیاه به چرا با اندازه گیری تولید کل مرتع و تعداد بوته در واحد سطح اندازه گیری شد. بر اساس داده‌های حاصل تولید مرتع در طول سالهای مختلف متفاوت و تابعی از میزان بارندگی بود. از نظر واکنش به شدت چرا این گیاه کاهش عملکردی را در تیمار تحت چرای شدید در سال سوم نشان داد که البته این کاهش عملکرد با یک سال استراحت دهی مرتع جبران گردید. تعداد بوته در واحد سطح مرتع در طول دوره آزمایش در تمام تیمارها کاهش پیدا نمود، ولی این کاهش در تیمار تحت چرای شدید محسوس تر بود. نتایج کاربردی این تحقیق میزان تحمل این گیاه را تا حد چرای 45 تا 65 درصد اندامهای هوایی گیاه مشخص و اهمیت اعمال چرای استراحتی را در حفظ تولید و بقاء گیاه نشان می دهد.

https://ijrdr.areeo.ac.ir/article_105789_6d742cdc5189fcb6bee828cbcf1db3e3.pdf

موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات مرتع و بیابان ایران 1735-0875 13 2 2006 08 23 Rainfall and ground water table changes influencing the seidlitzia rosmarinous growth and development at the Chah-Afzal Ardakan بررسی آثار تغییرات بارندگی و سطح ایستابی آب زیرزمینی بر پوشش، تراکم و تولید گونه اشنان در منطقه چاه افضل اردکان یزد 74 81 105790 FA جلال عبداللهی عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی یزد حسین ارزانی عضو هیأت علمی دانشکده منابع طبیعی, دانشگاه تهران ناصر باغستانی عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی یزد فخرالسادات میرعسکرشاهی کارشناس ارشد مرتعداری Journal Article 2016 02 09 An optimal planning system for managing the range and maintaining it’s vegetation is highly influenced by the humidity and rainfall of the range. In this research, the reactions of the seidlitzia rosmarinous species to the fluctuation of precipitation and under ground water were studied at Chah-Afzal in Ardakan-Yazd. Regarding the amount of collecting data after five years, by applying Minitab software, using linear regression, an equation between the amount of the production and precipitation was obtained with a high correlation coefficient (r=0.93). The results showed that the variation of the plant production was due to the fluctuation of the annual precipitation. Moreover, result of another analysis was demonstrated a lack of agreement between the cover and density of the se.rosmarinous species with the amount of precipitation. In addition, the results state that the downward trend in the percentage of canopy cover and the density of the se.rosmarinous species in the region are highly influenced (r=0.94 and r=0.99 respectively) by the discharge of ground water table. Thus, the gradual decrease of this source in the coming years might bring out negative effects on the cover, density and finally on the condition of the range in Chah-Afzal. Also, Interaction between the effect of ground water table changes on the amount of forage production was not significant. بررسی تغییرات پوشش گیاهی و شناخت نحوه تبعیت این تغییرات از شرایط رطوبتی و بارندگی حاکم بر مرتع از مهمترین عواملی است که درتعیین سیستم برنامه ریزی صحیح جهت بهره برداری و مدیریت هر مرتع وحفظ پوشش گیاهی آن مؤثر است. دراین راستا در پایگاه مطالعاتی واقع در حواشی کویرچاه افضل اردکان، دربارة تیپ گیاهی اشنان (Seidlitzia rosmarinus) تحقیقاتی صورت گرفت. این گیاه نسبت به شوری بردبار بوده و در مناطقی با سطح آب زیرزمینی بالا به خوبی رشد می‌نماید. در تحقیق حاضر واکنش این گیاه نسبت به نوسانهای بارندگی و تغییرات سطح ایستابی آب زیرزمینی سنجیده شد. با توجه به پنج سال آمار برداشت شده از درصد پوشش تاجی، تراکم و تولید گیاه اشنان که با روش ترانسکت - پلات و نیز نمونه برداری مضاعف صورت گرفت و نتایجی مبنی بر عدم پیروی تغییرات تراکم و پوشش تاجی از نوسانهای بارندگی سالیانه حاصل شد. اما بررسیها نشان داد که درصد پوشش تاجی و تراکم گیاه اشنان با دارا بودن یک سیر نزولی در طی پنج سال از روند افت سطح ایستابی آب زیرزمینی تبعیت نموده و وابستگی زیادی به آن نشان می دهند. با برقراری رابطه رگرسیون، معادلات خطی مابین تراکم و درصد پوشش تاجی با عمق سطح ایستابی آب زیرزمینی، ضرایب همبستگی به ترتیب 99 و 94 درصد حاصل شد. همچنین تحلیلهای آماری گویای عدم ارتباط تغییرات تولید گیاه با سطح ایستابی آب زیرزمینی و پیروی این تغییرات از نوسانهای بارندگی سالیانه دراین منطقه می‌باشد. به این ترتیب معادله تولید بر پایه بارندگی با ضریب همبستگی93 درصد بدست آمد. درنهایت مهمترین عامل در تغییر وضعیت این مرتع کاهش تدریجی سطح ایستابی آب زیرزمینی و تأثیر منفی آن بر تراکم و پوشش تاجی و به طورکلی وضعیت مرتع چاه افضل اردکان شناخته شد که می بایست دراین زمینه راهکارهای مناسبی ارائه گردد.

https://ijrdr.areeo.ac.ir/article_105790_413b6c317c7b6a85d48b56070b8cbfb3.pdf

موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات مرتع و بیابان ایران 1735-0875 13 2 2006 08 23 Study of ecological and social sustenance of different exploitation methods (Case study: Karaj river watershed) بررسی پایداری اجتماعی و اکولوژیکی شیوه های مختلف بهره برداری از مراتع (مطالعه موردی: حوزه سد امیرکبیر) 82 93 105791 FA میر منصور خلیقی دانشجوی دکتری دانشکدمنابع طبیعی دانشگاه تهران نعمت ا... خلیقی استادیار دانشکده مرتع و آبخیزداری دانشگاه گرگان مهدی فرحپور عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور Journal Article 2016 02 09 According to influences of different exploitation methods of Rangelands on welfare or demolition of rangelands and existing of different methods in Iran, identification, assessment and comparison of different exploitation methods was taken action from condition, trend, production, extra animal unit on the area unit and minimum area for each user on each units of exploitation of Amirkabir dam watershed. For reaching to these results, Individual ranching, group ranching and Shoraee method with range plans and group ranching and Shoraee method without Range plans had been chosen and assessed. At the end with the comparison of these methods and comparison of rangelands with range plans and without range plans was proved that Range managements projects in this zone have not been succeeded and Individual ranching method with range plans , with emphasis on individual part was chosen as the best exploitation method of this zone for welfare and keeping safe of Range lands. با توجه به نقش شیوه‌های مختلف بهره‌برداری از مراتع و تاثیرآن در بهبود و تخریب مراتع و وجود شیوه‌های مختلف بهره‌برداری در کشور، اقدام به مقایسه شیوه‌های افرازی، مشاعی و شورایی دارای طرح مرتعداری و شیوه های مشاعی و شورایی بدون طرح مرتعداری از نظر وضعیت، تولید، گرایش، تعداد دام مازاد در واحد سطح و سطح حداقل مرتع ‌برای هر بهره‌بردار گردید و شیوه‌های مختلف از نظر این عوامل مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت تا بهترین شیوه یا شیوه‌ها از نظر حفظ پایداری اکولوژیکی معرفی گردد. سپس بررسی پایداری اجتماعی در بهره برداری از مراتع به وسیله پرسشنامه تحت شاخص‌های دخیل در امر مرتعداری (زمین، سرمایه و کار) مورد مطالعه قرار گرفت تا رابطه وضعیت اقتصادی و اجتماعی بهره‌برداران در هر شیوه با حفظ مراتع توسط انها به صورت توصیفی مورد سنجش قرار گیرد. در این راستا نقشه سامان عرفی حوزه سد امیرکبیر با 71 سامان تهیه و 24 سامان از 6 شیوه بهره برداری (هر یک چهار تکرار) جهت اندازه گیری عوامل ذکر شده انتخاب گردید. پس از بحث ونتیجه گیری در مورد هریک از شیوه های بهره برداری نمایش عمیق و تنگاتنگ پایداری اکولوژیکی و پایداری اجتماعی مشاهده گردید.عدم تفاوت معنی‌دار مراتع طرح‌دار و بدون طرح در هر یک از شیوه‌هاومشاهده تفاوت‌ همراستای اکولوژیکی واجتماعی مراتع ، ناشی از شیوه‌های مدیریتی افرازی، مشاعی و شورایی نتایج دیگر این تحقیق می‌باشد. درپایان شیوه افرازی طرح‌دار با تأکید بر قسمت افرازی بودن، نه طرح‌دار بودن، به عنوان مطلوب‌ترین شیوه در جهت حغظ وضعیت و بهبود مراتع، تعداد دام مازاد کمتر و سطح حداقل مرتع بیشتر برای هر بهره‌بردار معرفی گردید و پایداری اجتماعی مطلوبتر ابن شیوه، موثر در این برتری شناخته شد.

https://ijrdr.areeo.ac.ir/article_105791_eb624ab02e3d16966cdb39f54523d26f.pdf

موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات مرتع و بیابان ایران 1735-0875 13 2 2006 08 23 Effect of planting density and pruning on forgae yield of Atriplex canescens بررسی اثرات فاصله کاشت و هرس بر عملکرد علوفه Atriplex canescens در منطقه نودهک قزوین 94 101 105792 FA محمود خسروی فرد محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قزوین عباسعلی سندگل استادیار پژوهشی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع احمد اکبری نیا استادیار پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قزوین Journal Article 2016 02 09 About 15% of Iranian lands are affected by salinity. Species of chenopodiacea family, such as Atriplex canescens is special for planting in these area. This study was conducted from 1993 to 2003 in Nowdehak rangeland station of Qazvin province. objectives of this research were planting density of Atriplex canescens. The statistic design was split split plot (using on CRBC) with three replication. Main plot were density (2´2, 4´4, 6´6 meter), sub plots were pruning period (annual, binnial, triennial) and sub sub-plot were hight pruning (control, complete pruning, 20, 40, 60 heights). Result showed that planting density and pruning had significant effect on forage yield (P<0.01). Planting density 2´2 m had higher yield than others treatments. Complete pruning and pruning 20 cm height had no differet yield but produced forage were higher than other treatments. Triennial pruning preiod was better than anuual and binnial praning priod in respect of forage yield. Generally result showed that in this area and similar zone planting, distance (2´2m) with triennial pruning and complete pruning had maximum forage yield. حدود 15 درصد از اراضی کشور ایران تحت تأثیر شوری قرار دارند. گونه های جنس آتریپلکس جهت کشت در این گونه اراضی از جایگاه ویژه‌ای بر خوردارند. این تحقیق طی سالهای 1373 تا پایان 1383 به منظور بررسی تاثیر فاصله کاشت و زمان و ارتفاع هرس بر عملکرد علوفه Atriplex canescens در ایستگاه تحقیقات مرتع نودهک استان قزوین در یک طرح آماری کرت‌های دوبار خردشده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا در آمد. تیمارهای اصلی فاصله کاشت در سه سطح ،2×2، 4×4 و 6×6 متر، تیمارهای فرعی درجه 1 زمان هرس در سه سطح، هرس هرساله، دو سال و سه سال یکبار و تیمارهای فرعی درجه 2 ارتفاع هرس در پنج سطح ، شاهد(بدون هرس)، هرس کف‌بر، هرس از ارتفاع 20، 40 و 60 سانتیمتربودند. نتایج نشان داد که فاصله کاشت وهرس بر عملکرد علوفه خشک در سطح احتمال 1 درصد تاثیر معنی داری داشتند. با کاهش تراکم، عملکرد علوفه روند کاهشی داشت. فاصله کاشت 2×2 متر نسبت به فواصل کاشت دیگر با تولیدعلوفه خشک حدود 700 کیلوگرم در سال و در هکتار زیادتر بود. هرس کف‌بر و هرس از ارتفاع 20 سانتیمتر تفاوت معنی‌داری از لحاظ عملکرد علوفه خشک با یکدیگر نشان ندادند ، اما علوفه بیشتری در مقایسه با تیمارهای دیگرهرس تولید نمودند. از لحاظ زمان هرس بین هرس هر 3 سال یکبار با سایر تیمارها تفاوت معنی داری وجود داشت و از لحاظ عملکرد علوفه، برتر از تیمارهای هرس هر ساله و هر دو سال یکبار بود. به طور کلی نتایج این آزمایش نشان داد که در شرایط منطقه مورد آزمایش و مناطق مشابه با رعایت فاصله کاشت 2×2 متر باهرس کف ‌بر معادل 1037 کیلو گرم در هکتار و یا ازارتفاع 20 سانتیمتری بالای گیاه به میزان 817 کیلو گرم در هکتار و در هر 3 سال یکبار ضمن حفظ شادابی گیاه بیشترین عملکرد علوفه خشک حاصل می‌گردد.

https://ijrdr.areeo.ac.ir/article_105792_18b703b040e7c8a1d33bdefa719c582c.pdf

موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات مرتع و بیابان ایران 1735-0875 13 2 2006 08 23 Determination of the Climatic & Geological Deserts Characteristics in Tehran Province معرفی و تعیین ویژگیهای بیابانهای اقلیمی و زمین شناسی در استان تهران 102 108 105793 FA مجید حسینی عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران محمد خسروشاهی عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور عباس عطاپور پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران سید عزیز کرمی پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران Journal Article 2016 02 09 Characteristics of desert areas are different from viewpoint of various sciences. Surveying the desert descriptions from viewpoint of geology, geomorphology, climatology, land cover and pedology sciences shows diversity of desert characteristics. Each one of the mentioned sciences has introduced special indices to identify desert. Therefore to achieve a common description of desert and to classify them in order to use in natural resources fields is a very necessary matter. In this research, the desert indices have been surveyed and assessed from viewpoint of geology, geomorphology, climatology, pedology and land cover sciences then according to it, the desert characteristics which commonly accepted by scientists and experts of the related science have been determined and the desert plan has been drawn from viewpoint of that science and then, by overlying , geomorphology, climatology, pedology and land cover maps determined Climatic deserts. Therefore consider to effective factors, the province deserts were divided in 3 groups include of geologic deserts resulted from the desert indices of geology and hydrology, climatic deserts resulted from desert characteristics of climate, land cover,pedology and geomorphology. By overlying all of 6 maps, they contribute only one zone that it was named real or hard desert .the desert characteristics of all factors and appropriate to that, the general characteristics of the related desert limits was obtained. According to the obtained results, the geologic, climatic and hard deserts have 2170.21, 6768 and 342.42 km2 area in Tehran province respectively and have allocated to themselves 11.2%, 35% and 1.4% of the total province surface respectively. ویژگی مناطق بیابانی از دیدگاه علوم مختلف حاکی از وجود تنوع خصیصه های متفاوت می باشد، به طوری که هر یک از علوم مذکور معیارهای خاصی را برای شناسایی بیابان معرفی کرده‌اند. از آنجا که پاره ای از معیارهای علوم محیطی برای معرفی مناطق بیابانی، ناشی از اثر عوامل و عناصر اقلیمی و ویژگی دسته دیگر مربوط به خصوصیات سنگ در مرحله تشکیل آن است، بنا براین در این مقاله بیابانهای استان تهران از دو جنبه زمین شناختی و اقلیمی مورد بررسی قرار گرفته اند. برای تعیین ویژگی بیابانهای اقلیمی ابتدا شاخصه های بیابان از دیدگاه علوم اقلیم شناسی، ژئومورفولوژی، خاک شناسی و پوشش گیاهی که هر یک به نوعی از فرایندهای ناشی از اثر اقلیم شکل گرفته اند، مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته و بعد بر اساس آن خصوصیات، نقشه بیابان ترسیم شده است. برای تعیین ویژگی بیابانهای زمین شناسی نیز، واحدهای لیتولوژیک حاوی کانیها و سنگهای تبخیری به عنوان منشاء اولیه نمکها مد نظر قرار گرفته و سپس آثار ناشی از عوامل اقلیمی در این ناحیه خاص تعیین و شناسایی شده است. از این نظر با توجه به عوامل تاثیر گذار، بیابانهای استان به دو دسته بیابانهای زمین‌شناسی حاصل از شاخصه های بیابانی زمین‌شناسی- هیدرولوژی و بیابانهای اقلیمی: حاصل از خصوصیات بیابانی اقلیم، پوشش گیاهی ، ژئومورفولوژی و خاک تقسیم شده و بعد بیابانهای واقعی یا سخت که از تجمیع ویژگیهای بیابانی کلیه عوامل حاصل شده است، استخراج و متناسب با آن ویژگیها، محدوده های بیابانی استان تعیین شده است. مطابق نتایج حاصل بیابانهای زمین‌شناسی، اقلیمی و سخت به ترتیب دارای گسترش سطحی 21/2170، 6768 و 42/342 کیلومترمربع یعنی سطحی معادل 2/11، 35 و 4/1 درصد از کل مساحت استان را به خود اختصاص داده‌اند.

https://ijrdr.areeo.ac.ir/article_105793_720e1c4b5b2b3a25edb298dcccdc5e1c.pdf

موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات مرتع و بیابان ایران 1735-0875 13 2 2006 08 23 Investigation The Best of Time & Method Planting Eurotia ceratoides (L.) in region of Sabzevar بررسی بهترین زمان و روش کاشت اروشیا (Eurotia ceratoides (L.)) در سبزوار 109 115 105794 FA اسماعیل فیله کش - کارشناس ارشد پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان ( سبزوار) غلامعلی گزانچیان عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان عباس علی آبادی کارشناس پژوهشی ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سبزوار حسین فرزانه پژوهشی ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سبزوار ابراهیم صادقزاده تکنسین ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سبزوار Journal Article 2016 02 09 The degradation trend and descending capacity of Iran’s renge lands due to lack of regular policy and programming in it’s usage, increasing of population, food and protein requirements, are some of problems that turned the ammenment and improvement of rangelands as an essential problem for the users. Eurotia ceratoides plant, due to bushy from, resistance to drought, proper protein percent, simple propagation and… is one of the native plants of desert rangelands that has special importance in arid and semiarid rangelands these charachteristics caused to wide use of this plant in rangelands ammendment programs. The aim of this research was to determine the optimum time for sowing and the best method for sowing of this species in desert rangelands, to use in rangeland management designs. This research was conducted in split plots experimental design frame, in the main plots the sowing date was in 4 treatments (5th of December, 5th of Junury, 5th of Februry and 5th of March) and the secondary plots were included 4 treatments (Heap cropping, Hole cropping, Sowing with disct moldboard, Sowing with plow) with 4 replications in 2 successive years of 1996 and 1997 in plots with 6 * 4 dimensions. The number of established plant per plot was determined and the data analysis was done by SAS program . Results showed that, the best method of sowing in establishment percent of Eurotia were sowing by plow and disc, heap cropping and hole cropping respectirely. The dates of 5th of December and 5th of Junury had more establishment percent. The plow and disc methods in 5th of December had the most establishment percentage. گیاه Eurotia ceratoides به علت داشتن فرم بوته ای ، مقاومت در برابر خشکی، درصد پروتئین مناسب، تکثیر آسان و ... یکی از گیاهان بومی مراتع بیابانی است که اهمیت ویژه ای در مراتع خشک و نیمه خشک دارد. این خصوصیات سبب گردیده تا در طرح های احیاء و اصلاح مراتع مورد استفاده قرار گیرد .هدف از اجرای این بررسی بدست آوردن بهترین زمان بذر کاری و نیز مناسبترین روش کاشت این گونه در مراتع مناطق خشک است. این بررسی در قالب طرح آماری کرت‌های خرد شده انجام گرفت که در آن کرت های اصلی را تاریخ های کاشت 15 آذر، 15 دی ، 15 بهمن ، 15 اسفند و کرت‌های فرعی را روشهای کاشت کپه‌ای، چاله‌ای، دیسک و شخم تشکیل داده که در 4 تکرار در 2 سال 1375 و1376، اجرا شده است. تعداد بوته‌های مستقر شده در هر کرت مبنای کار قرار گرفته و آنالیز داده‌ها توسط برنامة SAS انجام شده است. نتایج نشان داد که: بهترین روش کاشت روش شخم و بعد از آن روشهای دیسک ،کپه‌ای و چاله‌ای بوده اند. تاریخ کاشت نیمه آذر ماه و دیماه در تمامی روشها باعث استقرار بیشترگیاه شده است. روش‌های شخم و دیسک در 15 آذر ماه بیشترین استقرار را نشان می‌دهد.

https://ijrdr.areeo.ac.ir/article_105794_906716df27d906e7fa593543fa186213.pdf

موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات مرتع و بیابان ایران 1735-0875 13 2 2006 08 23 Autecology of Salsola orientalis in Steppe Rangelands of Isfahan Province مطالعه آت اکولوژی Salsola orientalis در مراتع استپی استان اصفهان (مطالعه موردی منطقه موته) 116 126 105795 FA مصطفی سعیدفر عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مرآتع محمدتقی فیضی کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان امرعلی شاهمرادی عضو هیئت علمی موسسه تحقیقآت جنگل‌ها و مرآتع Journal Article 2016 02 09 To manage renewable natural resources is impossible, without attention to its ecological characteristic. Therefore study of rangeland species autecology is very importance. In this research, the autecology of Salsola orientalis S.G.Gamelin was studied from 1997 to 1999 in Isfahan province (Mouthe). Thus several factors as, geographical distribution, botanical characteristics, phenology, reproduction, seed rate, root system, chemical composition, nutrient value, forage production, disease, climate and its effects on this species were surveyed. This species has wide geographic distribution in the arid land of the world and appear in different vegetation types, also it is dominant in some of the sites in steppe region. This specimen has wide range of altitude from 1000 – 2000 m in Iran and 800 – 2000 m. in Esfahan province. This species is a shrub with 30 – 100 cm. high and in certain regions maybe reach to 1.5 m. Its phenological phenomens occur during long time and is different in different years. Chemical composition showed high protein (% 12), total digestible nutrient (TDN) 62%. Forage production is different according in ecological condition. Salsola orientalis was found in different soils (with different structure and texture) and geologic formation. It is resistant to pests and disease and heavy grazing. This species appears in regions up to 150 mm precipitation and with absolute maximum and minimum temperature, respectively +40 and -20 degree centigrade. For escaping from unsuitable condition it removes it's foliage and modifying growth period length and by this method resistant to aridity مدیریت در عرصه‌های منابع طبیعی تجدید شونده به ویژه پوشش گیاهی آن، بدون شناخت دقیق و جامع عناصر اصلی آن امکان پذیر نیست. طرح ملی آت اکولوژی گونه‌های مهم مرتعی با همین هدف در کل کشور به اجرا درآمده است. در مطالعه حاضر آت اکولوژی گونه Salsola orientalis که نام جدید Salsola rigida است در استان اصفهان و در منطقه موته بمدت سه سال از 1376 تا پایان 1378 مورد تحقیق قرار گرفت. بدین منظور مجموعه‌ای از عوامل مهم چون اقلیم، خاک، زمین شناسی، فیزیوگرافی و پوشش گیاهی شامل پراکنش، تولید، تکثیر بذر و فنولوژی آن مورد بررسی قرار گرفت. گونه مورد مطالعه با نام علمی Salsola orientalis S.G.Gamelin از خانواده اسفناجیان، گیاهی است بوته ای یا نیمه بوته ای، پایا و ایستاده به ارتفاع 15 تا 50 الی 60 سانتیمتر با گل آذین خوشه‌ای که دارای پراکنش نسبتا وسیعی در سطح ایران و جهان است و خاص رویشگاههای ایران - تورانی است. در استان اصفهان بیشتر در مراتع استپی سرد همراه با درمنه، جارو، افدرا، گون و استیپا در دامنه ارتفاعی 1000 تا 2000 متر از سطح دریا و بارندگی 150 تا 250 میلیمتر در واحدهای اراضی، تپه ماهورها و دشتهای دامنه‌ای و تراسهای فوقانی در خاکهای با بافت سبک تا متوسط گسترش دارد. پدیده‌های فنولوژیکی در این گونه از اواسط فروردین شروع و تا آخر آذرماه ادامه دارد و به‌طور وسیعی تحت تاثیر تغییرات اقلیمی به ‌ویژه بارندگی قرار‌ می‌گیرد، به شکلی که در سالهای خشک رشد آن محدود شده و از این طریق با خشکی محیط مقابله‌ می‌کند. ریشه آن بیشتر راست و در برخی از موارد تا 5/1 متر و حتی بیشتر در خاک نفوذ‌ می‌کند. به آفات و بیماریها مقاوم است و کمتر مورد صدمه قرار‌ می‌گیرد. پروتئین آن حدود 10 تا 12 درصد است و مورد استفاده گوسفند، بز، شتر و آهو واقع‌ می‌شود. گرچه مقاومت نسبتا خوبی به چرا دارد ولیکن تحت تاثیر چرای شدید تغییر شکل داده و تولید آن به ‌شدت کاهش‌ می‌یابد. تکثیر آن به وسیله بذر به راحتی انجام‌ می‌گیرد و از این رو برای اصلاح مراتع مخروبه استپی که حداقل شرایط اکولوژیکی مناسب این گونه را داشته باشد توصیه‌ می‌گردد.

https://ijrdr.areeo.ac.ir/article_105795_590ba9e1944a5eb67b06748678732977.pdf

موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات مرتع و بیابان ایران 1735-0875 13 2 2006 08 23 Estimating Rangelands Yield Using Remote Sensing Data (Case study: Damavand region of Iran) تخمین مقدار علوفه مراتع با استفاده از داده‌های ماهواره ای (مطالعه موردی حوزه آبخیز دماوند) 127 138 105796 FA خسرو میرآخورلو عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع سید زین العابدین حسینی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد Journal Article 2016 02 09 Estimating rangelandsۥ production is one of the range management tools. This requires detailed information about the present available forage of the rangelands. The assessment of the parameters is difficult and cost-intensive using clipping method. Therefore, new estimating methods are required. We estimated available forage using remote sensing data in the production model that it extracted from ecological parameters and remote sensing data. For quantifying evaluation of vegetation cover stratified random sampling and transect sampling methods were selected. Plot size calculated from “minimal area and species curve” method. Overall, 28 transects (50m) one transect in each site that contain 280(1m2) sample plots were measured. Modeling performed using NDVI index, animal density and effective ecological factors (altitude, slope, aspect, precipitation, temperature and evaporation) on rangelandsۥ yield. After analyzing of ecological factors of Damavand region, some ineffective factors omitted. Finally three factors namely slope, precipitation and NDVI index were entered in the model for calculating the available forage in the study area. The calculated amount of average standard predict value of forage model is 38% and its standard deviation value is 97%. They show that the validation of model for predicting of forage is fairly acceptable. برآورد میزان تولید علوفه گیاهان مرتعی یکی از ابزارهای مهم مدیریت مراتع می‌باشد. در این تحقیق با بررسی عوامل محیطی موثر در میزان تولید علوفه گیاهان مرتعی و داده‌های ماهواره ای، مدل برآورد تولید علوفه برای مراتع دماوند تهیه شده است. به این منظور ازداده‌های سنجنده TM ماهواره لندست 5 برای بدست آوردن شاخص گیاهی NDVI برای محاسبه مقدار سبزینه گیاهان مرتعی منطقه استفاده شد. برای ارزیابی‌های کمی و کیفی پوشش گیاهی از روش آماربرداری تصادفی لایه ای، ترانسکت خطی و محاسبه اندازه پلاتها از روش حداقل سطح و نمودار گونه‌ها تعیین شد. در مجموع 28 ترانسکت50 متری و 280 قطعه نمونه یک متر مربعی (درهر ترانسکت 10 قطعه نمونه) برای اندازه گیری‌های مورد نیاز و جمع آوری اطلاعات انتخاب شد. برای تهیه مدل از عوامل محیطی موثر در میزان تولید علوفه گیاهان مرتعی نظیر شیب، ارتفاع، جهت، متوسط بارندگی، دما و تبخیر سالانه و شاخص گیاهی NDVI استفاده شد. با تهیه نقشه عوامل ذکر شده برای حوزه دماوند و تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها، عوامل محیطی با اثر کم یا بی اثر حذف گردید و در نهایت با دخالت دادن سه عامل شیب، بارندگی و شاخص گیاهی NDVI رابطه زیر برای تخمین میزان علوفه قابل دسترس دام در حوزه بدست آمد. میانگین ارزش استاندارد مقادیر علوفه برآورد شده از مدل برابر 38% و ارزش استاندارد انحراف معیار مقادیر علوفه(St. D.) برابر 97% می‌باشد. نزدیک بودن میانگین ارزش استاندارد مقادیر علوفه برآورد شده از مدل به صفر و نزدیک بودن ارزش استاندارد انحراف معیار مقادیر علوفه(St. D.) به عدد یک نمایانگر اعتبار و کارآیی نسبتا خوب مدل در تخمین علوفه مراتع منطقه محسوب می‌شود.

https://ijrdr.areeo.ac.ir/article_105796_610cea9a0e1a89a6ea0cd7bb0e5ad1c6.pdf

موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات مرتع و بیابان ایران 1735-0875 13 2 2006 08 23 Effect of a super absorbent Polymers on moisture characteristics of sandy soils اثر نوعی پلیمر آبدوست بر ویژگیهای رطوبتی خاکهای شنی1 139 144 105844 FA شهرام بانج شفیعی پژوهشیِ مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران اسماعیل رهبر 3- استادیار پژوهشیِ مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران فرهاد خاکساریان Khaksarian Journal Article 2016 02 23 Commercial producers of polymers claim that their polymer materials hold plentiful of water using low suction so that plants are able to have access to it. If this is true, then polymers could be used to increase desired physical characteristics of sandy soils in areas with dry climatic conditions. Based on this view and using a pressure apparatus, water retention curves were evaluated for a sample of agricultural silty clay soil, a sample of blown sand, and samples of the same blown sand mixed with three different amounts of polymer. The results showed that when a mixture of sand and a kind of polymer named " Super ab 200A" was provided in a way that 0.2 to 1.0 percent (% w/w) of the mixture is polymer, the condition of water in the mixture would be similar to a clay soil. When the amount of polymer reaches to 1%, the condition would be tougher than the previous one. In other words, although polymers cause more absorption of water in sand blown sand, the stored water is kept in the soil by a suction that is higher the suction in clay. Therefore, to increase the capacity of Plant-available water in blown sands to elongate irrigation interval of planted seedlings for afforestation in dry areas, adding polymer to blown sands would result in undesirable conditions. Furthermore, using polymers increase the cost of operation. They are unsustainable materials and they may have some other disadvantages. Results of this experiment suggests that usage of clay, instead of polymer, to blown sands would create a better conditions. تولید کنندگان تجاری پلیمرها مدعی هستند که این مواد آب زیادی را با مکش کم نگاهداری کرده و در اختیار گیاه می‌گذارند. چنانچه این ادعا صحیح باشد، پلیمرها می توانند مکمل خواص فیزیکی مطلوب خاکهای شنی در شرایط مناطق خشک باشند. بر پایة این نظر و به خواست جنگلکاران، کارآیی پلیمر آبدوست "سوپر آب A 200" برای افزایش موفقیت و به ویژه تطویل دور آبیاری در جنگلکاری روی زمینهای شنی مناطق بیابانی آزمایش شد. منحنی رطوبتی یک نوع خاک Silty clay ، یک نوع ماسه بادی و همان نوع ماسه بادی آمیخته با سه مقدار پلیمر و آب مقطر، به وسیلة دستگاه صفحه فشار تعیین شد. متناسب با سطح مصرف 2/0 تا 0/1 درصد وزنی پلیمر خشک، انباشت آب در خاک شنی در همة درجات مکش افزایش یافت. اگرچه افزایش آب قابل استفادة گیاه ممکن است تطویل دور آبیاری را میسر کند، فزونی نسبی آب غیر قابل استفاده، ادعای پیش گفته را تأیید نمی‌کند؛ در مناسبترین سطح مصرف پلیمر در خاک شنی از نظر نسبت آب قابل استفاده به غیر قابل استفاده، رفتار شن مانند خاک Si. clay می‌شود. تکرار آبگیری پلیمر خالص از ظرفیت اشباع آن می‌کاهد. آماس بسیار زیاد شن‌های تیمار شده با پلیمر به هنگام آبیاری، چنانچه در شرایط میدانی نیز تحقق یابد، آسیب زیاد به ریشه‌ها قابل انتظار است.

https://ijrdr.areeo.ac.ir/article_105844_6c1996fd6cce7274a8895229c7406dbe.pdf

موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تحقیقات مرتع و بیابان ایران 1735-0875 13 2 2006 08 23 Investigation on the effects of Management practices on Rangeland Health Attributes and Indicators changes بررسی اثر مدیریت بر تغییرات ویژگی‌های سلامت مرتع و شاخص‌های تعیین کننده آن 145 161 105845 FA حسین ارزانی استاد دانشگاه تهران مهدی عابدی - دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2016 02 23 Rangeland as a dynamic ecosystem changes by accruing abundance and if cross the rangeland health threshold may be disturbed. By determination rangeland health attributes, we could judge about management practices effects. In this research for determination three attributes (soil and site stability, hydrologic function and biotic integrity) , seventeen indicators used include rill, water flow pattern, pedestals and terracettes, bare ground, gullies, wind scour and depositional area, litter movement, soil resistance to erosion, soil surface loss or degradation, plant composition, soil compaction, plant functional/structural groups, plant mortality, litter amount, annual production, invasive plant and reproductive capability. This method was conducted in six steps. to test this new concept in arid and semi arid zone , thus by using vegetation and soil studies in Orazan (Taleghan) region and Zarand Saveh, selected five treatment included: three grazing intensity and two cultured area and then modified indicators table categorized under three ecosystem attributes in five classes. Because of grazing and cultured treatment rangeland health attributes reduced and showed significant differences by references area. Most treatment crossed the rangeland health threshold. By increasing grazing intensity stractural plant characterestics and soil characteristic beetwin plants disturbed.inreliced cultivated area soil stability and hydrologic function attributes modified but plants health attribute in comperation with references area have a little change. Results showed that soil surface resistance decrease and water flow pattern degradation are the most important causes in rangeland health decrease. مراتع اکوسیستمی پویا می‌باشند و در پی وقوع آشفتگی‌ها دچار تغییر می‌شوند و چنانچه از آستانه سلامت مرتع عبور نمایند دچار تخریب می‌گردند. با تعیین ویژگی‌های سلامت مرتع می‌توان درباره تاثیر فعالیت‌های مدیریتی قضاوت نمود. در این مطالعه با هدف تعیین سه ویژگی اکوسیستم‌های مرتعی (پایداری خاک و رویشگاه، توابع هیدرولوژیک، سلامت موجودات زنده) از١٧ شاخص اکولوژیک، شامل شیار، الگوی جریان آب، تراس و ستون فرسایشی، خاک لخت، خندق، فرسایش بادی در مناطق برداشت و رسوب گذاری، جابجایی لاشبرگ، پایداری خاک به فرسایش، هدررفت سطحی خاک و تخریب، ترکیب گیاهی، فشردگی خاک، گروههای ساختاری – عملکردی در گیاهان، مرگ و میر گیاهان، مقدار لاشبرگ، تولید سالانه، گیاهان مهاجم و توانایی تولید مثل گیاهان چندساله استفاده شد. این روش در٦ مرحله اجرا گردید. مهمترین هدف این مقاله به کار گیری این مفهوم در دو منطقه خشک ونیمه خشک می‌باشد بنابراین با انجام مطالعات خاکشناسی و پوشش گیاهی در منطقه اورازان طالقان و زرند ساوه، 5 تیمار مدیریتی شامل 3 شدت چرایی و2 تیمار اراضی شخم خورده و دیمزار رها شده انتخاب گردید. فرمهای تعدیل شده شاخص‌ها در قالب ٣ ویژگی اکوسیستم در ٥ طبقه ارزشیابی و بیان شده است در اثر فعالیت‌های مدیریتی چرای شدید و شخم اراضی ویژگی‌های سلامت مرتع به شدت کاهش یافته و تفاوت معنی‌داری با منطقه مرجع نشان داد. با افزایش شدت چرای دام خصوصیات ساختاری گیاهان مانند ترکیب گیاهی و نیز خصوصیات خاک بین گیاهان تخریب می‌گردند و در منطقه دارای چرای شدید خصوصیات خاک در زیر گیاهان و بین گیاهان تخریب و گیاهان چندساله منطقه مرجع کاملاًحذف شدند.در احیاء اراضی شخم خورده نیز ویژگی‌های عملکردی مربوط به پایداری خاک و عملکرد هیدرولوژیک بهبود می‌یابند. ولی ویژگی‌ها نسبت به منطقه مرجع اختلاف زیادی نشان داد. نتایج نشان داد که کاهش مقاومت سطح خاک، حذف گیاهان چندساله و تخریب الگوی جریان آب از مهمترین عوامل کاهش سلامت مرتع در این منطقه می‌باشد.

https://ijrdr.areeo.ac.ir/article_105845_abbfbe80d303d33afff935a145bdc163.pdf