بررسی تأثیر جاده بر شاخص‌های سلامت مراتع استپی و نیمه‌استپی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، ایران

10.22092/ijrdr.2019.120711

چکیده

گسترش جاده‌ها در دهه‌های اخیر به یکی از چالش‌های اساسی برای سلامت اکوسیستم‌های طبیعی در سرتاسر جهان تبدیل شده‌است. بنابراین تأثیر جاده بر شاخص‌های سلامت مراتع در دو منطقه استپی و نیمه‌استپی در طول جاده کرمان-بافت بررسی شد. برای هر دو مرتع در کنار جاده و منطقه مرجع 17 شاخص سلامت مرتع ارزیابی شدند. ویژگی‌های پایداری خاک و رویشگاه، توابع هیدرولوژیک و سلامت موجودات زنده با استفاده از شاخص‌های سلامت مراتع برآورد شد. نتایج نشان داد که در منطقه استپی هر سه ویژگی در وضعیت نسبتاً حاد قرار دارند اما در منطقه نیمه‌استپی، ویژگی‌های پایداری، خاک و رویشگاه و توابع هیدرولوژیک در وضعیت متعادل و سلامت موجودات زنده در وضعیت نسبتاً حاد قرار دارد. نتایج آزمون ویلکاکسون همچنین نشان داد که منطقه نیمه استپی مراتع حاشیه جاده با منطقه مرجع از نظر شاخص‌های تولید، گونه‌های مهاجم و گروه‌های ساختاری و عملکردی اختلاف معنی‌داری دارند (05/0>p). در منطقه استپی، مراتع حاشیه جاده با مراتع مرجع علاوه بر شاخص‌های مذکور از نظر شاخص‌های خاک لخت و فرسایش خندقی نیز دارای اختلاف معنی‌داری هستند (01/0>p). با توجه به اینکه در منطقه استپی علاوه بر پوشش گیاهی، خاک نیز تحت تأثیر جاده تخریب شده است این منطقه در برنامه‌های آینده احیا و بازسازی دارای اولویت است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of road impact on health indices of steppe and semi-steppe rangelands

نویسندگان [English]

  • Aezam Khosravi Mashizi
  • Mohsen Sharafatmand
Assistant Professor, Faculty of Natural Resources, University of Jiroft, Iran

کلیدواژه‌ها [English]

  • steppe
  • Hydrologic Functions
  • rangeland
  • biotic integrity