نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد رشته اکوهیدرولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
2 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
3 دانشیار گروه علوم مهندسی خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
4 کارشناس اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان خوزستان، اهواز، ایران
چکیده
چکیده
سابقه و هدف
پایش و بررسی اثربخشی اجرای هر نوع پروژه از جمله پروژههای اصلاح اراضی، مدیران مربوطه را در اتخاذ تصمیمات بهتر برای پروژههای آینده یاری میرساند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات نهالکاری با گونههای اشنان (Boiss ex B .Seidlitzia rosmarinus)، شورگز (Tamarix passerinoides Delile ex Desv) و کهور پاکستانی (SW. DC. Prosopis juliflora) بر برخی خصوصیات شیمیایی، فیزیکی و هیدرولوژیکی خاک در بخشی از کانون ریزگرد شرق و جنوب شرق اهواز برنامهریزی گردید.
مواد و روشها
نمونههای خاک در چهار منطقه (شاهد (فاقد نهالکاری)، شورگزکاری، کهورکاری، اشنانکاری)، در دو فاصله (زیر تاج و خارج از تاج گیاه) و در دو عمق (30-0 و 60- 30 سانتیمتر) جمعآوری گردید. نمونههای خاک برداشت شده به آزمایشگاه منتقل شده و پس از تهیه نمونه خاک مرکب در سه تکرار برخی ویژگیهای فیزیکی (جرم مخصوص ظاهری با روش کلوخه، پایداری خاکدانهها با روش سری الک، مقاومت فروروی با دستگاه مقاومت سنج)، برخی ویژگیهای شیمیایی ( میزان pH خاک با استفاده از روش عصاره گل اشباع و با استفاده دستگاه pH متر، میزان هدایت الکتریکی با استفاده از عصاره گل اشباع و دستگاه EC متر، نیتروژن کل خاک با دستگاه کجلدال، فسفر قابل جذب با استفاده از روش اولسن با دستگاه اسپکتروفتومتر، پتاسیم محلول در عصاره اشباع خاک توسط دستگاه فیلمفتومتر و ماده آلی به روش احتراق) و برخی از ویژگیهای هیدرولوژیکی (رطوبت خاک به روش درصد وزنی) مورد اندازهگیری قرار گرفتند. ضمن اینکه شدت نفوذپذیری با استفاده از استوانههای مضاعف در دو نقطه (منطقه شاهد و منطقه نهالکاری) طی یک تکرار انجام شد.
نتایج
نتایج نشان داد که درصد نیتروژن، مقاومت فروروی و رطوبت خاک دارای اختلاف معنیدار در بین منطقه شاهد و مناطق نهالکاری شدند. نهالکاری با هر کدام از گونهها میزان مقاوت فروروی خاک را کاهش داد و بیشترین میزان این شاخص مربوط به منطقه شاهد و کمترین آن با اختلاف معنیدار مربوط به منطقه شورگزکاری و سپس کهورکاری بود. ضمن اینکه شورگزکاری و کهورکاری نسبت به منطقه شاهد میزان نیترژون خاک را افزایش و pH خاک را کاهش داده بود. همچنین نتایج مقایسه میانگین خصوصیات خاک در زیر تاج و خارج از تاج پوشش گیاه و در دو عمق مورد مطالعه نشان داد که در زیر تاج گیاه شورگز میزان هدایت الکتریکی عمق اول خاک کاهش و کربن آلی آن افزایش یافته است. اشنانکاری نیز همانند شورگزکاری سبب کاهش هدایت الکتریکی خاک و افزایش کربن آلی در زیر تاج گیاه شد با این تفاوت که افزایش کربن آلی در خارج از تاج گیاه نیز اتفاق افتاد. این در حالی است که کهورکاری باعث افزایش هدایت الکتریکی و pH خاک در زیر تاج گیاه در مقایسه با خارج از تاج آن شد. همچنین نتایج به دست آمده از معادله نفوذ کوستیاکوف در مقایسه میزان نفوذپذیری بین منطفه شاهد و منطقه نهالکاری شده نشان داد که نهالکاری در این منطقه، حجم آب نفوذی را نسبت به منطقه شاهد 124 درصد افزایش داده است.
نتیجهگیری
به طور کلی نتیجه این تحقیق در مورد گونه غیربومی کهور پاکستانی نشان داد که با وجود تأثیری که این گونه در کاهش مقاومت فروروی خاک و افزایش میزان نیتروژن خاک نسبت به منطقه شاهد داشته است از سوی دیگر موجب افزایش هدایت الکتریکی و pH در زیر تاج گیاه شده است. این در حالی است که کشت دو گونه بومی شورگز و اشنان منجر به کاهش هدایت الکتریکی و افزایش کربن آلی خاک در زیر تاج گیاه و حتی خارج از تاج گیاه (در مورد گونه اشنان) شده است . بنابراین با وجود تأثیرات مثبت گونههای بومی بر خصوصیات خاک در این مطالعه، کشت این گیاهان نسبت به گونه غیربومی کهور پاکستانی در اولویت قرار دارد.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Investigating The Effect Of Planting With Different Plant Species On Some Soil Characteristics
نویسندگان [English]
- Maryam Salehi Lande 1
- Maasoumeh Movaghari 2
- Nafiseh Rang Zan 3
- Leila Khalasi Ahvazi 4
1 Master's degree graduate in Ecohydrology, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran
2 Asisstant Professor, Department of Nature Engineering, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran.
3 Associate Professor, Department of Soil Science, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran
4 Department of Natural Resources and Watershed Management of Khuzestan Province, Ahvaz, Iran
چکیده [English]
Abstract
Background and objectives
Monitoring and evaluating the effectiveness of implementing any type of project, including land reclamation projects, helps relevant managers in making better decisions for future projects. The present research aims to investigate the chemical, physical and hydrological characteristics of planting with species Seidlitzia rosmarinus Boiss ex B., Tamarix passerinoides Delile ex Desv. and Prosopis juliflora SW. DC. in south and southeast of Ahvaz.
Methodology
Soil samples were collected in four areas (control (no planting), S. rosmarinus, T. passerinoides, and P.juliflora), at two distances (under the crown and outside the crown) and at two depths (0-30 and 30-60 cm). The collected soil samples were transferred to the laboratory and after preparing a composite soil sample; its properties were measured in three replicates. some physical properties (bulk density by clod method, soil aggregate stability by sieve method, penetration resistance by penetrometer), some chemical properties (soil pH using the saturated extract method and a pH meter, electrical conductivity using the saturated extract and EC meter, total soil nitrogen by Kjeldahl method, available phosphorus using the Olsen method with Spectrophotometr, soluble potassium in soil saturation extract by flame photometer, and organic matter by the ignition method), and some hydrological properties (soil moisture by weight percentage) were measured. In addition, the soil infiltration rate was compared by establishing two double cylinders in the control area and the planted area.
Results
The results of this study showed that nitrogen percentage and penetration resistance had significant differences between the control area and planting areas. Planting with each species reduced the soil penetration resistance, and the highest value of this index was related to the control area and the lowest value was related to the T. passerinoides and then P.juliflora. In addition, T. passerinoides and P.juliflora increased soil nitrogen content and reduced soil pH compared to the control area. Also, the results of comparing the average soil properties under the canopy and outside the canopy of the plants and in two studied depths showed that under the canopy of the T. passerinoides, the electrical conductivity of the first depth of the soil decreased and its organic carbon increased. Similar also S. rosmarinus, caused a decrease in the electrical conductivity of the soil and an increase in organic carbon under the canopy, with the difference that the increase in organic carbon also occurred outside the canopy. While P.juliflora increased the electrical conductivity and pH of the soil under the plant crown compared to outside the crown. Also, the results obtained from the Kostiakov infiltration equation comparing the infiltration rate between the control area and the planted area showed that planting in this area increased the infiltration rate by 124% compared to the control area.
Conclucion
In general, the results of this study on the non-native species of P.juliflora showed that despite the effect that this species had on reducing soil penetration resistance and increasing soil nitrogen content compared to the control area, but it also increased electrical conductivity and pH under the plant crown While the two native species, T. passerinoides and S. rosmarinus, led to a decrease in electrical conductivity and increase in soil organic carbon under the plant crown and even outside the plant crown (in the case of S. rosmarinus). Therefore, despite the positive effects of native species on soil properties in this study, planting of these plants is prioritized over the non-native species, P.juliflora.
کلیدواژهها [English]
- Environmental impacts
- Khuzestan
- Land reclamation
- P.juliflora
- S. rosmarinus
- T. passerinoides
)