بررسی برخی ویژگی‌های اکولوژیکی گونه مرتعی Hyparrhenia hirta (L.) Stapf به‌منظور احیاء مراتع نیمه‌استپی گرم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی پژوهشی، مرکزتحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

2 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بروجرد، ایران

4 کارشناس ارشد پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

بهره‌برداری نادرست و بیش از حد، توان تولید و باردهی گیاهان عمده مرتعی را کاهش داده موجب از بین رفتن بسیاری از آنها و انهدام مراتع شده است. به‌منظور دست‌یابی به اطلاعات و آمار موردی گونه Hyparrhenia hirta (L.) Stapf برای تجدید حیات و توسعه آن و نهایتاَ احیاء مراتع مخروبه، بررسی و انجام مطالعات برخی از ویژگی‌های اکولوژیکی گونه مورد نظر ضروری است. در این تحقیق آت اکولوژی گونه مرتعی Hyparrhenia hirta با نام فارسی نریشت در اکوسیستم‌های مرتعی استان خوزستان مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس روش تحقیق ابتدا نقشه رویشگاهی مناطق تحت پوشش با استفاده از نقشه‌های توپوگرافی 50000/1 تهیه گردید و سپس کلیه ویژگی‌های رویشگاهی شامل پستی و بلندی، اقلیم، خاک، و دیگر ویژگی‌ها شامل گونه‌های همراه، چگونگی حضور گونه مورد بررسی در پوشش گیاهی، سیستم ریشه، فنولوژی، زادآوری، ارزش رجحانی، گیاه و فراوانی آن مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج حاصل از بررسی‌های بعمل آمده نشان داد که گونه مرتعی Hyparrheniahirta  از ارتفاع 60 تا 900 متری از سطح دریا در مناطق استپی و نیمه‌استپی گرم رویش دارد. به‌طوری که بیشترین تراکم این گونه در ارتفاع 300 تا 600 متری از سطح دریا می‌باشد. خاک مناطق مورد مطالعه اسکلتی با بافت شنی و همراه با سنگریزه و واریزه‌های بلوکی می‌باشد. متوسط بارندگی 320 میلی‌متر در سال و دمای هوا بین 5/24 و 5/26 درجه سانتی‌گراد متغییر بوده است. شروع رویش گیاه در استان خوزستان از اواخر شهریورماه تا پایان آذرماه مشاهده گردیده است. بذر Hyparrheniahirta  در نیمه دوم اردیبهشت رسیده و در خردادماه سفت شده و ریزش می‌نماید و پس از آن رکود تابستانه گیاه آغاز می‌گردد. ریشه Hyparrhenia hirtaگسترش زیادی در جهات افقی و عمودی پیدا کرده، در شرایط چرای شدید رشد عمودی آن محدود می‌گردد. این گیاه خوشخوراک نیست، ولی در غیاب گیاهان خوشخوراک مورد استفاده دام قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study some specialities ecologic of Hyparrhenia hirta species to improve the semi – warm steppic Rangeland in khuzistan

نویسندگان [English]

  • hamid Hozeizeh 1
  • amrali Shahmoradi 2
  • Hamidreza mehrabi 3
  • mamak Ahmadian 4