تعیین جذابیت زنبورپذیری گونه‌های گیاهی با استفاده از روش رسته‌بندی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر، ایران

چکیده

به منظور تعیین جذابیت گونه‌های گیاهی برای زنبورداری، محدوده‌ای با مساحت 25221 هکتار در مراتع منطقه ییلاقی فریدن در استان اصفهان، انتخاب گردید. جهت شناخت گیاهان و تعیین پتانسیل زنبورپذیری گونه‌های گیاهی، با شروع زمان گلدهی گیاهان مرتعی و کوچ کلنی‌های زنبورداران به منطقه، نمونه‌برداری زمان نمونه‌برداری در مراجعات هفتگی در طول زمان بهره‌برداری از تیپ‌های گیاهی هنگامی که 10 تا 20 درصد گیاهان غالب به گل نشسته بودند، در تیپ‌های گیاهی به روش تصادفی با استقرار 3 ترانسکت 200 متری و 30 پلات یک متر مربعی در راستای آن انجام گردید. جذابیت هر گونه گیاهی با آماربرداری از تعداد زنبور ملاقات کننده و مدت زمان استقرار روی هر گیاه در طول دوره گلدهی با استفاده از روش مشاهده مستقیم فیلم‌های برداشت شده از منطقه و میانگین‌گیری از دو شاخص نسبی زمان و تعداد، شاخص جذابیت گونه‌ها تعیین گردید. با انجام آنالیز آماری رسته‌بندی شاخص جذابیت گونه‌های گیاهی از نظر جذابیت در چهار گروه عالی، خوب، متوسط و ضعیف دسته‌بندی گردیدند. نتایج نشان داد که در گروه جذابیت عالی (گروه I) گونه‌های قرار گرفته‌اند که وجه اشتراک آنها تعداد زنبور ملاقات کننده و میزان بالای زمان استقرار بوده و بترتیب با کاهش میانگین تعداد زنبور ملاقات کننده و زمان استقرار گونه‌های گیاهی در گروه‌های با جذابیت خوب، متوسط و ضعیف (II، III و IV) طبقه‌بندی گردیدند. در منطقه مورد مطالعة مهمترین تیره‌های گیاهی مورد استفاده زنبور عسل بترتیبCompositae ،Labiatae ، Umbelifera، Cruciferae، Gramineae، Liliaceae و Caryophyllaceae می‌باشد. از تعداد 88 گونه گیاهی در منطقه، 70 گونه مورد استفاده‌ی زنبورعسل می‌باشند که از نظر دامداران کم ارزش بوده و پوشش غالب مراتع ضعیف و بحرانی را تشکیل می‌دهند. از گیاهان دارای جذابیت عالی می‌توان گونه‌های خشخاش، اسپرس، انواع گون (lycioides, parroaianus, gossipianus)، آویشن، زول، شکرتیغال، خارشتر را نام برد. از گیاهان دارای جذابیت خوب می‌توان انواع سریش، اسپند، انواع گون (canesens, brachycalyx, cyclophylus)، گل گندم، جاز، یونجه، جاشیر، پونه و از گیاهان دارای جذابیت متوسط و ضعیف نیز می توان گونه های انواع فرفیون، شنگ، کنگر، انواع مریم گلی، کلاه میرحسن، پیچک، بومادران و مرغ را نام برد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determination of attractiveness of the apicultural plants using ordination method

نویسنده [English]

  • Fazel Amiri
چکیده [English]

In order to determine the attractiveness of plants for apiculture, an area was selected in the summer rangelands of Freidan region. To identify the plants and determine the apicultural potential, sampling was conducted randomly along three transects of 200 m and 30 plots when 10-20% of dominant species were in the flowering stage. The attractivity index (AI) of each plant was determined by direct observation of the films taken from the study area, and averaging the number of bees and the time each bee spent on the flowers. The attractivity index (AI) of plant species was determined using ordination method, classified in four classes as excellent, good, fair and poor. Our results showed that a high number of visitor bees and a high time spent on species were the common characteristics of the plants classified in the class I.  In the study area, Compositae, Labiatae, Umbelifera, and Cruciferae were the most important plant families used by bees. Of the 88 species in the region, 70 species, forming the dominant vegetation cover of poor rangelands, are used by bees.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Beekeeping
  • Attractivity index (AI)
  • attractiveness
  • ordination
Afzali, M., 2006. Identify pollen and nectar plants uses by honeybees in center province. Abstracts of the 2th Research Conference of Honeybees, Research Institute of Animal Husbandry, Tehran, Iran: 23-27.

-Akbarzadh, M. and Razaghikamrodi, Sh., 2006. Study of pollen and nectar plants used by honeybees in Vaz summer natural land in Mazanderan province. Abstracts of the 2th Research Conference of Honeybees, Animal Science Research Institute of Mazanderan province, Iran: 10-14.

-Amiri, F. and Mohamed Shariff, A., 2012. Application of geographic information systems in land-use suitability evaluation for beekeeping: A case study of Vahregan watershed (Iran). African Journal of Agricultural Research, 7 (1): 89-97.

-Amiri F., Arzani H. and Gavili E., 2013. Diversity investigation of pollen and nectar plants in apicultural utilization management of rangelands (Case Study: Ghareh Aghach Watershed). Journal of Natural Environment, Iranian Journal of Natural Resources, 65 (4): 449-460.

-Amoako, J., 1997. Apiculture in Ghana and the use of palynology to determine the renewable resources exploited by the honeybee Apis mellifera adansonii. University of Wales, Cardiff; UK. 408p.

-Asadi, N. A., Tahmasbi, Gh. Nazerian, H. Ranjbar, M. and Mirdavodi, H.R., 2004. Identity and introduce of pollen and nectar plants used by honeybees in Markazi province. Abstracts of the 2th Research Conference of Honeybees, Research Institute of Animal Husbandry, Tehran, Iran: 45-49.

-Behan, R. W., 1984. Multiple use management: kudos and caveats: West view Press, Boulder, Colo. (USA), 258p.

-Coffey, M. F. and Breen, J., 1997. Seasonal variation in pollen and nectar sources of honeybees in Ireland. Journal of Apicultural Research, 36 (2): 63-76.

-Ebadi, R. and Ahmadi, A., 2006. Honeybee's culture, Arkane denesh press. 572p.

-Fadai, Sh., Arzani, H., Azarnivand, H., Nehzati, Gh. A., Kaboli, S.H. and Amiri, F., 2011. A Study of range suitability model for apiculture by using GIS (Case study: Central Taleghan rangelands). Journal of Applied RS & GIS Techniques in Natural Resource Science, 2 (1): 31-47.

-Faghih, A. R., Ebadi, R., Nazarian, H. and Noroozi, M., 2005. Determination of attractiveness of different plants for honey bess in Khansar and Faridan regions of Isfahan province. Iranian Journal of Agriculture Science, 36 (3): 521-536.

-Freitas, B. M., 1994. Pollen identification of pollen and nectar loads collected by Africanized honeybee in the state of care, Brazil. International conference on Apiculture in Tropical climates, Trinidad and Tobago. Proceedings Cardiff, UK, Ibra: 73-79.

-Ghalechnia, H., 2006. Identify and study of pollen and nectar plants in Mazanderan summer natural land. Abstracts of 3th Seminar on Bee Research, Animal Science Research Institute of Iran: 11-14.

-Iran Meteorological Organization (IMO)., 2012. Statistic Meteorological of Iran. 790p.

-Karimi, A. and Jafari, A., 2009. Study of pollen and nectar plants uses by honeybees in Fars natural land. Abstracts of the 5th Seminar on Honeybee Research, Animal Science Research Institute of Iran: 25-33.

-Maskey, M., 1992. Mountain women and beekeeping in Nepal. Honeybee in Mountain Agriculture, 119 - 130.

-Nazarian, H., Shriat penahi, M., Tahmasbi, Gh. and Taghavi zadeh, R., 2006. Identify plants uses by honeybees in Tehran province. Abstracts of the 2th Research Conference of Honeybees, Research Institute of Animal Husbandry, Tehran, Iran: 8-11.

-Rabinowitch, H. D., Fahn, A., Meir, T. and Lensky, Y., 1993. Flower and nectar attributes of pepper (Capsicum annuum L.) Plants in relation to their attractiveness to honeybees (Apis mellifera). Annals of Applied Biology, 123(2): 221-232.

-Ralphs, M. H., 2002. Ecological relationship between poisonous plant and natural land condition, Journal of Range management, 55: 285-290.

R-astgar, Sh. Barani, H., Sepehri, A. and Taghipour, A., 2007. Assessment of the apicultural potential in Polour summer natural lands. Rangeland Journal, 1(4): 357-369.

-Razaghi kamrodi, Sh., 2009. Study of pollen and nectar plants uses by honeybees in Mazanderan summer natural land. Proceedings of the 5th Seminar on Bee Research, Animal Science Research Institute of Mazanderan province, Iran: 32-48.

-Robinson, F. A. and Nation, J. L., 1966. Artificial diets for honeybees (Apis mellifera L.). Fla. Ent. 49(1): 75-184.

-Saadatmand, S. J., 1998. Honeybee. Noorpardazan Press. Tehran, 434p.

-Sabaghi, Sh., Nazarian, H., Akbarzadeh, M. and Tahmasbi, Gh., 2006. Investigation flowering period and plants attractiveness for honeybees in Tar and Bar watershed in Mazanderan province. Abstracts of the 3th Honeybees Research conference: 23-37.

-Shahid, M., 1992. Beekeeping in the north west frontier province of Pakistan. Honeybee in Mountain Agriculture, 193-209.