پهنه‌بندی تغییرات مکانی تراکم، پوشش تاجی و تولید گونه Artemisia fragrans با استفاده از روش‌های آمار مکانی در دامنه‌های جنوب شرقی سبلان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

این تحقیق با هدف امکان سنجی استفاده از آمار مکانی در بررسی تغییرات مکانی و تهیه نقشه تراکم، پوشش‌تاجی و تولید گونه Artemisia fragrans Willd. در مراتع جنوب‌شرقی سبلان انجام شد. ابتدا نرمال‌سازی داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS16 انجام و سپس تجزیه و تحلیل‌های آمار مکانی شامل بررسی ساختار مکانی پارامتر‌های تراکم، پوشش‌تاجی و تولید گونه مورد مطالعه با ترسیم واریوگرام داده‌ها و تهیه نقشه پارامترها با استفاده از روش‌های مختلف درونیابی و آمارمکانی با نرم‌افزارهای GS+5 و ArcGIS10 انجام گرفت. ارزیابی صحت نقشه‌ها با استفاده از روش ارزیابی متقابل (Cross validation)، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، خطای اریب یا انحراف (MBE)، میانگین خطای مطلق (MAE) انجام شد. نتایج نشان داد که بهترین مدل واریوگرام مدل کروی بوده و داده‌ها نیز از ساختار مکانی قوی برخوردار بودند. از بین روش‌های آمار مکانی بهترین روش برای هر سه پارامتر گونه مورد مطالعه روش‌های کوکریجینگ معمولی و عام بود. با توجه به نقشه‌های حاصل از این روش‌ها بیشترین مقدار تراکم، درصد پوشش تاجی و تولید گونه مورد مطالعه در بخش مرکزی و شمال‌شرق در ارتفاعات پایین و کمترین مقدار آن در بخش غربی و ارتفاعات حوزه بود. در مجموع با استفاده از روش‌های آمار مکانی می‌توان گونه‌های کلیدی و چندساله مراتع را با استفاده از نمونه‌برداری مناسب پهنه‌بندی کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Zonation of spatial variation of density, canopy cover and production parameters of Artemisia fragrans using spatial statistic in southeast faced slopes of Sablan

نویسندگان [English]

  • Ardavan Ghorbani 1
  • Baharak Zare Hesari 2
چکیده [English]

This study was aimed to determine the feasibility of spatial statisticsin studying the spatial variations of density, canopy cover, and production for Artemisia fragrans in the southeast slopes of Sabalan. Initially, the normality test was conducted using SPSS16 software. Then, spatial statistical analysis including studying the spatial variability of density, canopy cover, and production of the studied species were conducted through the variograms of data and mapping the parameters using different interpolation and spatial statistical methods in the GS+5 and ArcGIS10 software. The accuracy assessment of maps was done using cross validation and three methods including: Root Mean Squared Error (RMSE), Mean Bias Error (MBE), and Mean Absolute Error (MAE). Results showed that the exponential model was the best-fitted variogram model and the data had high spatial structure. Among spatial statisticalmethods, the ordinary and universal co-kiriging were the best methods for the three parameters studied. According to the maps produced from these methods, A. fragrans is mostly distributed on the central and northeast parts and in low altitudes. Overall, spatial statistical techniques could be applied to zone the perennial key species of rangelands with proper sampling units.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Vegetation maps
  • Interpolation
  • spatial statistic
  • Artemisia fragrans
  • Sabalan
  • Ardabil province