بررسی ارزش رجحانی گونه‌های مرتعی و ارتباط آن با بارندگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

2 کارشناس ارشد، بخش جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سمنان، ایران

3 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

عوامل محیطی از جمله بارندگی از فاکتورهایی است که بر روی خوشخوراکی گیاهان و به تبع آن بر روی ارزش رجحانی آنها برای دام اثر می‌گذارد. در این تحقیق ارزش رجحانی گونه‌های مهم مرتعی در تغذیه گوسفند در مراتع قشلاقی سرخس با استفاده از روش زمان‌سنجی (فیلم‌برداری) اندازه‌گیری گردید. این طرح از سال 86 تا 89 برای 2 ماه اول فصل رویش (اسفند و فروردین) اجرا شد. نتایج نشان داد که گونههای Artemisia diffiusa، Carex physioides و Poa bulbosa به‌طور مشترک در تمام چهار سال مورد استفاده قرار گرفته و از گونه‌های خوشخوراک بوده‌اند. ارزش رجحانی گونه‌ها نیز در سال‌های خشکسالی و ترسالی با هم تفاوت داشت. همچنین در بررسی ارتباط بارندگی پیشین با درصد چرا از هر گونه در هر ماه، در رابطه با گونه Poa bulbosa ، بارندگی‌های ماه‌های قبل همبستگی بالایی با درصد زمان چرای این گونه دارد. همچنین بین درصد زمان استفاده از گونه physioides Carex در اسفند ماه و بارندگی‌های پاییز، بهمن و مجموع بهمن و اسفند ارتباط معنی‌داری وجود دارد. درصد زمان استفاده از گونه Artemisia diffusa در اسفند ماه با بارندگی‌های دی، مجموع پاییز و دی، مجموع پاییز و دی و بهمن همبستگی معنی‌داری دارد. مطالعه حاضر با هدف تعیین ارزش رجحانی فصلی و سالانه گیاهان علوفه‌ای و در دسترس بودن فصلی گیاهان با توجه به نوسانات بارندگی در مراتع سرخس انجام شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Studying the preference value of range species and its relationship with rainfall

نویسندگان [English]

  • Mohammad Zadbar 1
  • Somayyeh Naseri 2
  • Mohammad Fayaz 3
چکیده [English]

Environmental factors including rainfall are the factors affecting palatability of plants and consequently the preference value for animals. In this study, the preference value of plants was determined in Sarakhs (winter rangeland at North-East of Khorassan province) by timing method during 2007 to 2010 for the two first months of growing season (March and April).The results showed that Artemisia diffiusa, Carex physioides and Poa bulbosa were grazed in all four years by livestock, indicating that these species were more palatable. The preference value of the species differed between drought and normal years.According to the obtained results,a high correlation was found between the grazing time of Poa bulbosa and pervious rainfalls.Also, a significant relationship was found between the grazing time of Carex physioides in March and the rainfall of autumn, January and total rainfall of February and March.A significant correlation was also found between the grazing time of Artemisia diffusa in March, and the rainfall of January, total rainfall of autumn and December, and total rainfall of autumn, January, and February. This research was aimed to determine the seasonal and annual forage preference value with regard to the rainfall fluctuations in Sarakhs rangelands.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Preference value
  • rangeland
  • previous rainfall
  • timing method
  • Sarakhs