تعیین ارتباط خصوصیات خاک با پراکنش گونه‌های گیاهی مراتع زاگرس مرکزی با روش تحلیل تطبیقی متعارف (مطالعه موردی: مراتع سراب نرم خرم‌آباد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران،گروه مرتعداری، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشگاه تهران، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، تهران، دانشکده منابع طبیعی، کرج، ایران

3 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران،گروه مرتعداری، تهران، ایران

چکیده

شناخت عوامل محیطی موثر در پراکنش و استقرار گونه‌های گیاهی نقش مهمی در مدیریت صحیح اکوسیستم‌های مرتعی دارد. هدف از این تحقیق بررسی علل پراکنش گونه‌های گیاهی و شناخت رابطه پراکنش گونه‌های معرف مراتع خرم‌آباد با خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک بوده است. با انجام بازدید اولیه، ضمن تفکیک تیپ‌های گیاهی، منطقه معرف هر تیپ شناسایی شد. تیپ‌های گیاهی مورد بررسی در این تحقیق Agropyron libanoticum-Acantholimon bromifolium ،Hordeum glaucum-Taeniatherum crinitum، Astragalus adscendens-Agropyron trichophorum و Astragalus adscendens-Daphne mucronata بودند. اندازه پلات‌های نمونه‌برداری به روش سطح حداقل 4مترمربع و تعداد آنها به کمک فرمول آماری 160 پلات تعیین گردید. پلات‌گذاری در هر تیپ گیاهی به روش تصادفی- سیستماتیک انجام گرفت به‌طوری‌که در هر پلات، فاکتورهای مربوط به پوشش گیاهی اندازه‌گیری و در نقاط ابتدایی و انتهایی ترانسکت‌های مستقر شده، اقدام به حفر پروفیل خاک و نمونه‌برداری جهت تعیین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی گردید. رسته‌بندی پوشش گیاهی بوسیله روش تحلیل تطبیقی متعارف(CCA) انجام شد و نتایج نشان داد از بین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک، ماده آلی، ازت، فسفر و اسیدیته مهمترین عوامل موثر در پراکنش Daphnemucronata بوده و پراکنش گونه‌های گیاهی Agropyronlibanoticum و Acantholimonbromifolium بیشتر تحت تاثیر پتاسیم، بافت خاک و هدایت الکتریکی و بوده و عوامل بافت و آهک خاک نقشی تعیین‌کننده در پراکنش گونه‌های Taeniatherum crinitum، Hordeum glaucum ، Astragalus adscendens وAgropyron trichophorum دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Relationship between soil properties and distribution of plant species in central Zagros Rangelands by CCA method (Case study: Sarabe Narm Rangelands of Khorramabad)

نویسندگان [English]

  • reza Hasanpouri 1
  • Ali Tavili 2
  • seyed akbar javadi 3
چکیده [English]

Identification of effective environmental factors in distribution and establishment of plant species plays an important role in rangeland ecosystems management. The purpose of this study was investigation of reasons for plant species distribution and relationship between index species in Khorramabad rangelands and physical and chemical properties of soil. At preliminary inspection, vegetation types were separated and the key area of each type was recognized. Four vegetation types were identified as follows: Agropyron libanoticum-Acantholimon bromifolium ،Hordeum glaucum-Taeniatherum crinitum، Astragalus adscendens-Agropyron trichophorum andAstragalus adscendens-Daphne mucronata. The size and number of sampling plots were calculated to be 4 square meters with minimal area method, and 160 based on the statistical formula, respectively. Sampling method in each vegetation type was randomize-systematic, so that, in each plot, vegetation factors were measured, then at the beginning and end of each transect a profile was dug and some physical and chemical properties of soil were measured. Vegetation ordination was done by CCA method and results showed that organic matter, nitrogen, phosphorus, potassium and pH were the most important factors affecting Daphne mucronata distribution. The distribution of Agropyron libanoticum and Acantholimon bromifolium were affected by potassium, soil texture, and EC. As well, soil texture and lime had a decisive role in distribution of Taeniatherum crinitum, Hordeum glaucum, Astragalus adscendens and Agropyron trichophorum.

کلیدواژه‌ها [English]

  • CCA
  • distribution
  • plant species
  • soil properties
  • Khorramabad