مطالعه کیفیت علوفه دو گونه مرتعی بومی Astragalus cyclophyllon G.Beek وHedysarum criniferum Boiss در منطقه چادگان اصفهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم مرتع، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران

2 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران

چکیده

آگاهی از کیفیت علوفه گونه‌های بومی در راستای شناسایی قابلیت‌های آنها به منظور احیا و اصلاح مراتع و همچنین تعیین ظرفیت چرا و زمان مناسب چرای دام از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به همین منظور از دو گونه مرتعی Astragalus cyclophyllon G.Beck و HedysarumcriniferumBoiss  در سه مرحله فنولوژیک (رشد رویشی، گلدهی و بذردهی) در رویشگاه طبیعی آنها نمونه‌برداری انجام شد. سپس نمونه‌های جمع‌آوری شده خشک و آسیاب شد و به منظور اندازه گیری پارامترهای کیفیت علوفه تجزیه شیمیایی شدند. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از طرح فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با 2 تیمار در سه تکرار استفاده شد. . نتایج بیانگر تغییرات قابل ملاحظه‌ای در ترکیب شیمیایی گیاهان مورد بررسی است. همچنین اثر مرحله فنولوژیک بر کیفیت علوفه معنی‌دار بود(05/0p<). میزان پروتئین خام(CP)، هضم پذیری ماده خشک(DMD) و انرژی متابولیسمی (ME)در هر دوگونه یک روند کاهشی را با پیشرفت مراحل مختلف فنولوژی نشان داد و این موارد در گونه H.criniferumدر تمامی مراحل رشد نسبت به گونه A. cyclophyllonبیشتر بود. مقایسه نتایج این دو گونه مرتعی با شاخص‌های طبقه بندی مراتع به لحاظ کیفیت علوفه نشان داد که این دو لگوم بومی مراتع جزو "گونه‌های خیلی مطلوب" بشمار می‌روند. حفظ گونه‌های بومی به‌طور کلی در هر منطقه و خصوصاً این دو گونه که دارای پراکنش کم و ارزش غذایی بالا نسبت به یونجه (Medicago sativa) است از اهمیت زیادی برخوردار است. لذا با زراعی کردن این لگوم‌ها علاوه بر حفظ و توسعه آنها، می‌توان بخشی از علوفه مورد نیاز دام اهلی را نیز تامین کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Forage quality of Astragalus cyclophyllon G.Beek and Hedysarum criniferum Boiss in Chadegan region of Isfahan

نویسندگان [English]

  • Atefeh Shahbazi 1
  • hamid matin khah 2
  • Hosein Bashari 2
  • mostafa Tarkesh esfahani 2
1 Isfahan University of technology
چکیده [English]

Understanding the forage quality of native species is important to identify the valuable species for range improvement and reclamation as well as determining the appropriate grazing time and rangeland grazing capacity. In the present study, plant sampling was performed for Astragalus cyclophyllon and Hedysarum criniferum at three phenological stages (vegetative growth, flowering and seeding) in Chadegan- Isfahan. The samples collected were dried, grounded and analyzed to determine the forage quality. Data were analyzed in a factorial experiment based on a completely randomized design with two treatments and three replications. According to the results, the chemical composition and forage quality of the study species varied significantly (p<0/05). The Crude Protein (CP), Dry Matter Digestibility (DMD) and Metabolism Energy (ME) contents in both species showed a decreasing trend with the development of phenological stages. H. criniferum had higher contents of CP, DMD and ME as compared with A. cyclophyllon in all the growth stages. Our results clearly showed that the study species could be classified as desirable species because of their high nutrition values. Conservation of the species such as these two legumes with a low distribution and high nutrition values as compared with alfalfa is critically important. Therefore, domestication of these two species is highly recommended to supply a part of forage for livestock.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Astragalus cyclophyllon
  • forage quality
  • Hedysarum criniferum
  • phenological stage