تحلیل بادهای فرساینده و بررسی توان حمل رسوبات بادی در مناطق بیابانی استان اصفهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، ایران

2 دانشجوی دکتری بیابانزدایی، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، ایران

چکیده

در مناطق خشک و بیابانی باد نقش مهمی در فرسایش خاک دارد. مقدار انرژی باد و تغییر آن در جهت‌های مختلف، تاثیر زیادی روی مرفولوژی و تغییر شکل رخساره‌های فرسایش بادی دارد. هدف از این تحقیق تجزیه و تحلیل بادهای فرساینده و بررسی دبی و جهت حمل رسوبات ماسه‌ای در منطقه مورد مطالعه است. جهت انجام این پژوهش، داده‌های بادسنجی شش ایستگاه سینوپتیک استان اصفهان طی یک دوره آماری 20 ساله (1392-1373) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یکی از بهترین روش‌ها برای تعیین فرسایندگی باد، استفاده از گلباد و گلماسه است. نتایج بدست آمده از تجزیه و تحلیل گلباد نشان داد که جهت بادهای غالب در منطقه مورد مطالعه مربوط به جهت‌های شمال‌شرق، غرب و شرق است. نتایج حاصل از محاسبه و ترسیم گلماسه ایستگاه‌ها نیز که بر اساس سرعت آستانه فرسایش بادی 12 نات صورت گرفت، نشان داد که بردار برآیند یا جهت نهایی حمل ماسه از جنوب تا غرب به سمت شمال تا شرق متغیر است. حداقل و حداکثر مقدار پتانسیل حمل ماسه 3/105 و 7/594  واحد برداری است که به ترتیب به ایستگاه‌های کاشان و اردستان مربوط است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of erosive winds and depositions drift potential in desert regions of Esfahan Province

نویسندگان [English]

  • Amir Hosein parsamehr 1
  • zahra khosrovani 2
چکیده [English]

In arid and desert regions, wind has an important role in soil erosion. The amount of wind energy and its direction variability have significant control on the morphology and maintenance of aeolian land forms. This research was aimed to analyze the erosive winds and investigate the discharge and sediment transport in the study area.  For this research, anemometric data of a duration period of 20 years (1994-2013) were analyzed. Wind rose and sand rose are one of the best methods to determine the wind erodibility. The results obtained from the analysis of wind rose data indicated that the direction of prevailing wind in the study area was NE, W and E. The results of sand rose for a wind speed threshold of 12 knots showed that the drift direction was from south – west towards north – east. The maximum and minimum amount of total sand drift potential was 105.3 and 594.7 in vector units, related to Kashan and Ardestan stations, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Esfahan province
  • sand dunes
  • wind rose
  • Sand rose
  • Wind erosion