بررسی ارتباط رشد سیاه‌تاغ با خصوصیات خاک (مطالعه موردی :تاغزارهای شمال گناباد و جنوب مه‌ولات)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 استادیار، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

3 کارشناس ارشد، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان خراسان رضوی، مشهد، ایران

چکیده

ارتباط بین خاک و گیاه از زمان‌های دور مورد توجه بوده و آگاهی از چگونگی این ارتباط بیشترین منافع را برای انسان در پی داشته است لذا در این تحقیق اثر خصوصیات خاک بر استقرار گیاه سیاه‌تاغ از طریق اندازه‌گیری شاخص‌های رشد اندام هوایی بررسی شد بدین منظور در دو منطقه مجاور با خاک متفاوت در شهرستان گناباد و مه‌ولات برخی از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک و شاخص‌های رشد اندام‌هایی درختچه سیاه‌تاغ اندازه‌گیری شد و با استفاده از نرم افزار Minitab از طریق آزمون t دونمونه‌ای مورد ارزیابی قرار گرفت با توجه به نتایج این پژوهش پارامترهای خاک شامل درصدآهک، میزان پتاسیم و فسفر بر رشد تاغ تاثیر معنی‌داری ندارد اما افزایش درصد اشباع خاک، کاهش اسیدیته خاک و افزایش میزان کربن و نیتروژن در کشت فارو و هدایت الکتریکی پایین در چاله پر شده از رسوبات و نیز بافت ریز دانه در دو نوع کشت باعث بهبود رشد تاغ می‌گردد. همچنین شوری خاک زنده مانی این گیاه را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of Relationship Between Growths Haloxylon aphyllum with Soil Properties (Case study: Saxaul Plantations of Gonabad North and Mah'velat South)

نویسندگان [English]

  • manijeh mahdizadeh 1
  • ali golkarian 2
  • kamaeddin naseraddin 2
  • ali asghar taleban fard 3
1 ferdowsi univercity
چکیده [English]

The relationship between soil and plant has long been considered, leading to the greatest benefits to humans. This study was aimed to investigate the effect of soil properties on establishment of Haloxylon aphyllum. For this purpose, in two adjacent regions with different soil, some of the physical and chemical properties of soil and growth parameters of Haloxylon were measured in Gonabad and Mah'velat cities. Data were analyzed using the Minitab software through the two-sample t test. According to the results, soil parameters including the percentage of lime, potassium and phosphorus had no significant effect on the growth of Haloxylon. However, increased soil saturation percentage, reduced soil pH and increased amount of carbon and nitrogen in furrow cultivation, and low electrical conductivity in the pits filled with sediments as well as fine soil texture in two cultivations led to improve the growth of Haloxylon. Also, soil salinity does not affect the viability of this species.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Haloxylon aphyllum
  • Gonabad
  • Mah'velat. Establishment
جعفری، حقیقی م.، 1382. روش های تجزیه خاک، نمونه برداری و تجزیه‌های مهم فیزیکی و شیمیایی با تاکید بر اصول تئوری و کاربردی . انتشارات ندای ضحی، ایران، 240ص.

رضایی، س. ع.، 1387. مدیریت جنگل‌های دست کاشت مناطق خشک.پونه، ایران، 176ص.

زندی اصفهان الف. خواجه دین س ج. جعفری م. حکیم زاده ح م. آذرنیوند ح. 1386. بررسی ارتباط رشد گیاه سیاه‌تاغ با خصوصیات خاک در دشت سگزی اصفهان. علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. 11(40): 449- 463

شرکت مهندسین مشاور آبادگران فلات شرق.، 1383. مطالعات اجرایی کانون‌های بحرانی فرسایش بادی منطقه ریگ نخ کوه گناباد. گزارش تلفیق و سنتز و برنامه‌ریزی، ایران، 127ص.

شرکت مهندسین مشاور آبخیزگستر شرق.، 1386. مطالعات مدیریت مناطق بیابانی منطقه چاه گوجی شهرستان مه ولات، تلفیق وبرنامه‌ریزی، ایران، 141ص.

طاطیان م ر. ذبیحی ع ر. تمرتاش ر. شعبانی م. 1390. تعیین گونه‌های گیاهی معرف برخی خصوصیات خاک در مراتع کوه نمک قم با استفاده از تکنیک رسته بندی. محیط شناسی، 37(58): 21-28.

کردوانی پ. 1389. مراتع مسائل و راه حل‌های آن در ایران. انتشارات دانشگاه تهران، ایران، 275ص.

کریمپور ریحان، م.، 1384. بررسی تاثیر خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک بر روی تعداد بوته تاغ Haloxylon aphyllum در حاشیه پلایای طبس. جغرافیا و محیط زیست، 10(2): 12 – 21

مختاری، ک.، خواجه‌الدین، س. ج. و خادمی، ح.، 1382. رابطه رشد گیاه زرد تاغ با خصوصیات خاک در منطقه اوزید آباد کاشان. مجموعه مقالات اولین همایش ملی تاغ و تاغکاری در ایران. چاپ اول. دفتر تثبیت شن و بیابان‌زدائی. سازمان جنگلها مراتع کشور.27-29 خرداد، کرمان،153-163

 Abd EL-Ghani M. M. and Amer, W. M., 2003. Soil – vegetation relationships in coastal desert plain of southern Sinai, Egypt. Journal of Arid environment, 55:607-628

Cantero, J. J. J., Liirab, J. M., Cisnerosa, J., Gonzaleza, C., Nuñeza, L., Petrynaa, C., Cholakya, C. and Zobelb, M., 2003. Species richness, alien species and plant traits in Central Argentine mountain grasslands. Journal Vegetation Science, 14(1):129-136.Enrigth Miller, N, and Akhtar, J. R., 2005. Desert vegetation – environment relationships in Kithara national park, Snide, Pakistan. Journal Arid Environments, 61:397-418

Jin- Tum, Z., 2002. A study on relation of vegetation, climate and soil in Shanxi province, China. Journal Plant Ecology, 162:23-31

Mohammadi, H., Karimzadeh, H. R. and Khajeaddin, S. J., 2009. Relationship between Haloxylon persicum growth parameters and edaphic properties in planted habitat of Choupanan, Naein. Journal of Range and Water shed Management, 62(1): 125-136.

Mojiri, A., Jalalian, A. and Honarjoo, N., 2011. The Effects of Selected Soil Properties on Growth of Haloxylon sp. in Segzi Plain (Iran). Journal of Animal and Plant Sciences, 21(4):686-691

Mousaei Sanjerehei, M., 2012. Soil – vegetation relationships in arid rangelands (Case study: Nodushan rangelands of Yazd, Iran). Word Academy of Science, Engineering and Technology, 67:1206-1211

 Quevedo, D. and Frances, I. F., 2008. A conceptual dynamic vegetation – soil model for arid and semiarid zones. Journal of Hydrology and Earth System Sciences, 12:1175-1187

-Salar, N., 2009. The effect of some soil physical properties on plant growth index of black saxaul Haloxylon aphyllum. Iranian Journal of Range and Desert Research, 16(2): 224-233.

Shaltout, K. H., Halavany, E. L. and Garawani, M. M., 1997. Coastal lowland vegetation of eastern Saudi Arabia. Journal of Biodiversity and Conservation, 6: 1027-1040