تاثیرپذیری صفات ساختاری و عملکردی و ویژگی‌های مورفولوژیکی و جوانه‌زنی بذر گونه Salsola laricina تحت چرای حمایتی در مراتع خشکه‌رود، ساوه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استاد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

4 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

چکیده

گونه Salsola laricina یکی از عناصر اصلی جوامع گیاهی مراتع استپی منطقه خشکه‌رود می‌باشد که حفاظت از آن در مقابل آشفتگی‌ها و فراهم نمودن شرایطی که بتواند توان بازآوری خود را بعد از چرا حفظ نماید، از ملزومات اساسی مدیریت مرتع در اینگونه عرصه‌ها است. از این‌رو در پژوهش حاضر، تغییرپذیری صفات ساختاری و عملکردی و ویژگی‌های مورفولوژیکی و جوانه‌زنی بذر آن، تحت چرای حمایتی، آزمون شد. برای این منظور، با استقرار شبکه نمونه‌برداری در داخل و خارج قرق 10 ساله خشکه‌رود، از پوشش گیاهی آماربرداری و صفات ساختاری و عملکردی گونه Salsola laricina، نظیر؛ درصد پوشش تاجی، تراکم و مقدار تولید علوفه در عرصه، اندازه‌گیری گردید. سپس در هر یک از مکان‌ها و در فواصل مختلف دوره بذردهی؛ بذر پایه‌های شاداب و سالم، جمع‌آوری و ویژگی‌های مورفولوژیکی و جوانه‌زنی بذر نظیر؛ وزن هزار دانه، درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، ساقه‌چه، گیاهچه و نهایتا شاخص ویگور (بنیه بذر) در شرایط آزمایشگاهی، اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که مقادیر صفات ساختاری و عملکردی، در داخل قرق، بیشتر از خارج قرق می‌باشد. در این ارتباط؛ درصد پوشش تاجی، تراکم و مقدار تولید گونه Salsola laricina، به‌‌ترتیب در داخل قرق نسبت به خارج قرق، 46/5 و 06/3 درصد، 21600 و 17000 پایه در هکتار و 4/161 و 7/112 کیلوگرم در هکتار می‌‌باشد. میانگین ویژگی‌‌های مورفولوژیکی و جوانه‌زنی بذرهای جمع‌‌آوری شده از داخل قرق، نیز بیشتر از خارج قرق بود. بگونه‌ای که بیشترین شاخص بنیه بذر به‌‌عنوان مجموع برآیندی ویژگی‌‌های مورفولوژیکی و جوانه زنی، در بذرهای مربوط به داخل و خارج قرق، به‌ترتیب 88/389 و 37/210 می‌باشد. افزایش مقادیر مذکور، در داخل قرق نسبت به خارج قرق؛ بیانگر تاثیر چرای حمایتی بر بهبود صفات ساختاری و عملکردی و ویژگی‌های مورفولوژیکی و جوانه‌زنی بذر گونه‌‌های مرتعی، در اکوسیستم‌های آسیب‌‌پذیر مناطق خشک می‌‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of Structural and Functional Characteristics and Morphological and Seed Germination Characteristics of Salsola laricina under Supportive Grazing in Rrangelands of Khoshkeh Roud, Saveh

نویسندگان [English]

  • Amir Ghorbankhani 1
  • Hossein Arzani 2
  • Ali Tavili 3
  • Javad Motamedi 4
1 M.Sc. Graduated Student of Range Management, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
2 Professor, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
3 Associate Professor, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
4 Associate Professor, Rangeland Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran.
چکیده [English]

Salsola laricina is one of the main elements of vegetation communities in the steppe rangelands of the dryland region, which protects it from disturbances and provides conditions that can preserve its ability to rehabilitate after chest, is one of the basic requirements of rangeland management in such fields. Therefore, in the present study, the variability of structural and functional traits and morphological characteristics and seed germination were tested under supportive grazing. For this purpose, by establishing a sampling system inside and outside of the 10 year old Khoshkerood detention, the vegetation cover and structural and functional traits of Salsola laricina species, such as crown cover, density and forage production in the field were measured. Seed of healthy and healthy rootstocks, morphological characteristics and seed germination, such as; 1000 seed weight, germination percentage, germination rate, root length, stem, seedling, and finally vigor index (straw) Seed) was measured in laboratory conditions. The results showed that the values of structural and functional traits, inside the enclosure, are more than outside the enclosure. In this regard, the percentage of crown cover, density, and amount of production of Salsola laricina species were respectively in the enclosure relative to the outcrop, 5.46 and 3.6%, 21600 and 17000 bases per hectare and 161.4 and 12.71 kg respectively hectare. The average of morphological and germination characteristics of the seeds collected from the intruder was also greater than the outside grazing. So that the highest index of seed vigor as a sum of outcomes of morphological and germinating properties in inoculated and outcroped seeds is 389.88 and 1037.37, respectively. The increase of these values in the enclosure relative to the outcrop; indicates the effect of supportive grazing on the improvement of structural and functional characteristics and the morphological and seed germination characteristics of rangeland species in vulnerable ecosystems in arid areas.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Structural traits
  • Functional traits
  • Seed germination
  • Rangeland management
  • Aridlands
  • Abdul- Baki, A.A. and Anderson, J. D., 1973. Vigour determination in soybean by multiple criteria. Journal of Crop Science, 13: 630-633.
  • Aghababaei, M., Asadi, E., Tahmasbi, P. and Shirmardi, H.A., 2017. Evaluation of diversity of soil seed bank for restoration of vegetation in succession patterns in semi steppe rangelands of Chahar Mahal and Bakhtiari province. Journal of Seed Science and Research, 4(1): 101-111 (In Persian).
  • Arzani, H., Fatahi, M. and Ekhtesasi, M.R., 1999. Investigation of quantitative and qualitative trend of vegetation changes in Haskouh rangelands of Yazd during the last decade. Journal of Pashohesh & Sazandeghi, 3(4): 31-35 (In Persian).
  • Asadian, G.M. and Akbarzadeh, M.R., 2009. The effects of the enclosure on the improvement of the rangelands in Hamedan province. Journal of Range and Desert Research, 16 (3): 343-352 (In Persian).
  • Baghestani Maybodi, N., Zare, M.T. and abdollahi, J., 2007. Effects of 2-decade livestock exclusion on vegetation changes in steppic rangelandsof Yazd province. Journal of Range and Desert Research, 13(4): 337-346 (In Persian).
  • Daneshgar, M., Erfanzadeh, R. and Ghelichnia, H., 2013. Study on the effect of exclosure on soil seed bank density, richness and similarity with aboveground in sub-alpine rangeland of Plour. Journal of Forests and Rangelands Protection Research, 11(2): 69-78 (In Persian).
  • Ebrahimi, M., Khosravi, H. and Rigi, M., 2015. Effect of enclosure on soil restoration, plant richness and diversity of Taftan rangelands. Journal of Renewable Natural Resources Research, 6(4): 49-64 (In Persian).
  • Erfanzadeh, R., Hosseini Kahnuj, S.H. and Dianati Tilaki, G.A., 2012. Comparision of soil seed bank characteristics between grazed and ungrazed areas in two different depths. Journal of Arid Biome, 1(4):35-47.
  • Gholami, P., Ghorbani, J. and Shokri, M., 2013. Species diversity changes of standing vegetation and soil seed bank in exclosure and grazing area (Case study: Mahoor Mamasani Rangelands, Fars Province). Journal of Range and Desert Research, 20 (4): 745-755 (In Persian).
  • ISTA [Internatonal Seed Testing Association], 1996. Internatunal Rules for Seed Testing. Seed sciens and Technology, 21 (Suppl.): 288.
  • Jeddi, K. and Chaieb, M., 2010. Changes in soil properties and vegetation following livestock grazing exclusion in degraded arid environments of South Tunisia. Flora-Morphology, Distribution, Functional Ecology of Plants, 205(3):184-189.
  • Kamali, P., Erfanzadeh, R. and Ghelich Nia, H., 2013. Effect of grazing on density, diversity, and richness of the seed bank of mountain rangelands (Case study: Basin Waz). Journal of Range & Watershed, 66(4): 583-593 (In Persian).
  • Kinloch, J.E. and Friedel, M.H., 2005. Soil seed reserves in arid grazing lands of central Australia. Part1: seed bank and vegetation dynamics. Journal of Arid Environments, 60: 133-161.
  • Maguire, J.D., 1962. Seed of germination- aid in selection and evaluation for seedling emergence and vigour. Journal of Crop Science, 2: 176-177.
  • Mc Cann, K.S., 2000. The diversity-stability debate, Nature, 405: 228-233.
  • Moghaddam, M.R., 1998. Range and Range Management. Tehran University Press, 470 p (In Persian).
  • Mohssen Nasab, F., Sharafi Zadeh, M. and Siadat, A., 2010. The effect of accelerated aging on germination and seedling growth of wheat cultivars under laboratory conditions. Crop Physiology Journal, 7(2): 59-71.
  • Niko, S.H., Gholinejad, B. and Joneidi, H., 2015. Effect of grazing intensity on the density and diversity of soil seed bank (Case study: Ghoshah region, Semnan provinve). Journal of Desert Ecosystem Engineering, 4(9):23-34 (In Persian).
  • Salarian, F., Ghorbani, J. and Safaeian, N.A., 2013. Vegetation changes under exclosure and livestock grazing in Chahar Bagh rangelands in Golestan province. Journal of Range and Desert Reseach, 20(1): 55-66 (In Persian).
  • Zarekia, S., Arzani, H., Jafari, M. and Zare. N., 2016. Effect of grazing utilization on vegetation and soil properties in steppe rangelands (Case study: Saveh steppe rangelands). Journal of Range and Desert Research, 22(4): 745-756 (In Persian).
  • Zhao, L., Su, J., Wu, G. and Gillet, F., 2011. Long-term effects of grazing exclusion on aboveground and belowground plant species diversity in a steppe of the Loess Plateau, China. Plant Ecology and Evolution, 144 (3): 313–320.