همکاری با انجمن علمی مدیریت و کنترل مناطق بیابانی ایران
دوره 31 (1403)
دوره 30 (1402)
دوره 29 (1401)
دوره 28 (1400)
دوره 27 (1399)
دوره 25 (1397)
دوره 24 (1396)
دوره 23 (1395)
دوره 22 (1394)
دوره 21 (1393)
دوره 20 (1392)
دوره 19 (1391)
دوره 18 (1390)
دوره 17 (1389)
دوره 16 (1388)
دوره 15 (1387)
دوره 14 (1386)
دوره 13 (1385)
دوره 12 (1384)
دوره 11 (1383)
دوره 10 (1382)
دوره 9 (1381)
دوره 8 (1380)
دوره 7 (1379)
دوره 6 (1378)
بررسی دوام مالچ زیست تخریب‌پذیر پلیمر- سلولزی و اثر آن بر جوانه‌زنی و استقرار گیاهان بیابانی

مرتضی ابطحی

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 517-530

چکیده
  یکی از معضلات زیست محیطی در مناطق خشک و بیابانی کشور که بصورت فرا حوضه‌ای عمل می‌کند، فرسایش بادی و تبعات ناشی از آن مانند توفان‌های گرد وغبار و جابجایی توده های عظیم ماسه می‌باشد. به منظور مبارزه با فرسایش بادی روش‌های مختلفی وجود دارد که پایدارترین آنها احیا بیولوژیک با بهره‌گیری از گیاهان مقاوم به خشکی و شن دوست می‌باشد. استقرار ...  بیشتر

بررسی دیدگاه بهره‌برداران دربارة تکرار و شدت چرای دام در مرتع (مطالعه موردی: مراتع ییلاقی شهرستان کوهدشت)

سمیرا حاجی پور؛ حسین بارانی؛ حسن یگانه؛ احمد عابدی سروستانی

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 531-542

چکیده
  چرای دام یکی از مهم­ترین عوامل مؤثر بر خاک و پوشش گیاهی است که می­تواند از جهات مختلف بر ساختار و کارکرد پوشش گیاهی تأثیرگذار باشد. این تحقیق در پاییز ۱۳۹۶ و با هدف بررسی عوامل مؤثر بر تکرار و شدت چرای دام در مرتع انجام شد. جامعه آماری پژوهش را سرپرستان خانوار عشایر شهرستان کوهدشت تشکیل داده است. با بهره­گیری از فرمول کوکران، از ...  بیشتر

ارزیابی درصد استقرار جمعیت‌های گونه گیاهیSalsola arbuscul در مناطق مختلف رویشی استان سمنان

علی محبی؛ مسلم مظفری؛ احسان زندی اصفهان؛ علی اشرف جعفری

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 543-550

چکیده
  سطح قابل توجهی از مراتع کشور در اثر عوامل مختلف تخریب یافته و بخش مهمی از گیاهان مرتعی در معرض خطر قرار گرفته و یا جمعیت آنها  به شدت کاهش یافته است.  برای ایجاد پایداری در این گونه مراتع،  اصلاح و احیاء آنها از طریق انتخاب گونه‌ های مناسب و یافتن بهترین شیوه های کشت و استقرارا از اولویت ویژه ای برخوردار است، لذا با توجه به ننایج ...  بیشتر

بررسی و مقایسه مهمترین عوامل موثر بر مدیریت چرا از دو دیدگاه بهره‌برداران و کارشناسان در مراتع قشلاقی و ییلاقی طایفه شش بلوکی(مطالعه موردی: استان‌های فارس و بوشهر)

سیدمحمدرضا حبیبیان؛ حسین بارانی؛ احمد عابدی سروستانی

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 551-569

چکیده
  اعمال مدیریت چرا از دو دیدگاه کارشناسان و بهره­برداران بومی هر کدام به تنهایی تا کنون نا کارآمد بوده است. برای حل این مشکل، شناخت عوامل موثر بر مدیریت سنتی(بهره‌برداران عشایری) و مدیریت کارشناسی(فنی) چرا و مراتع به بهره‌برداری مطلوب از مرتع کمک می‌نماید. به منظور تعیین و اولویت‌بندی مهمترین عوامل موثر بر مدیریت چرا در زیست­بوم ...  بیشتر

مقایسه روش های ادغام داده های تصاویر سنجنده MODIS و OLIدر بهبود بارزسازی گردو غبار نواحی صنعتی

میترا شیرازی؛ محمد اخوان قالیباف؛ حمیدرضا متین فر؛ منصور نخکش

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 570-586

چکیده
  از عمده مشکلات سنجنده های مستقر بر سکوهای هوایی و فضایی  نبود قدرت تفکیک مکانی، رادیومتریک طیفی و زمانی بالا بصورت همزمان است زیرا  طراحی چنین سنجنده هایی علاوه بر هزینه بری بالا دارای مشکلاتی در طراحی سنجنده می باشند. از طرف دیگر شناسایی و پایش بسیاری از پدیده های محیطی نیازمند به بکارگیری سنجنده هایی با قدرت تفکیک مکانی، طیفی ...  بیشتر

اثرات آتش‌سوزی بر پویایی پوشش‌گیاهی در مراتع نیمه‌استپی (مطالعه موردی: مراتع بویین و میاندشت استان اصفهان)

علی اصغر نقی پور برج؛ سینا نبی زاده؛ جواد پوررضایی

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 587-598

چکیده
  یکی از عوامل مهم در تعیین ساختار و ترکیب جوامع گیاهی به ویژه در مراتع خشک و نیمه‌خشک، آتش‌سوزی می‌باشد. این مطالعه با هدف بررسی اثر آتش‌سوزی بر پویایی پوشش‌گیاهی در مراتع نیمه‌استپی زاگرس مرکزی انجام شد. نمونه‌برداری پوشش‌گیاهی به روش تصادفی طبقه‌بندی شده و در 6 سایت حریق شامل آتش‌سوزی یکساله و 5 ساله انجام شد. در هر سایت مرتعی، ...  بیشتر

تعیین پتانسیل تغذیه‌ای چهار گونه گیاه (Arctium lappa، Verbascum thapsus ، Althaea officinalis و Ferula hermonis) در مراتع خراسان رضوی

محسن کاظمی؛ رضا ولی زاده

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 599-612

چکیده
  آگاهی از ارزش تغذیه‌ای گیاهان مختلف مرتعی، می‌تواند به دامداران در تهیه یک جیره مناسب، کمک شایان توجهی بکند، از این‌رو آزمایشاتی با هدف تعیین ترکیبات شیمیایی، مینرالی، تولید گاز و سایر پارامترهای تخمیری چهار گونه گیاه مرتعی قابل رویش در منطقه تربت‌جام (شامل Arctium lappa، Verbascum thapsus ، Althaea officinalis و Ferula hermonis) انجام شد. گیاهان فوق در زمان ...  بیشتر

بررسی ارتباط وضعیت مرتع با تنوع گونه‌‌ای موجود در هر وضعیت

حسن اسلامی؛ جواد معتمدی (ترکان)؛ حبیب نظرنژاد؛ اسماعیل شیدای کرکج

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 613-628

چکیده
  تنوع گونه‌‌ای، از مشخصه‌‌های نشان‌‌دهنده تغییرات در مراتع است. در این راستا، ارتباط وضعیت مرتع به‌‌عنوان برآیند اقدامات مدیریتی، با تنوع گونه‌‌ای، بررسی شد. با آزمون‌ همبستگی اسپیرمن و تجزیه واریانس یک‌‌طرفه، تغییرات مقادیر شاخص تنوع شانون- وینر تیپ‌‌های گیاهی، با وضعیت آنها آزمون شد. سپس با ترسیم منحنی‌‌های رتبه- فراونی ...  بیشتر

بررسی شکست خواب، عمق و تراکم بهینه کاشت بذر کلماتیس اصفهانی (Clematis ispahanica) (مطالعه موردی: شهرستان بوانات، استان فارس)

محرم اشرف زاده؛ حمید نیک نهاد قره ماخر؛ محمدجمال سحرخیز؛ مجید قربانی نهوجی؛ غلامعلی حشمتی

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 629-639

چکیده
  کلماتیس اصفهانی (Boiss Clematis ispahanica) گونه‌ کمیابی از تیره آلاله (Ranunculaceae) است که دارای ارزش علوفه‌ای و دارویی می‌باشد. بذرهای این گونه گیاهی دارای خواب بوده و جوانه‌زنی بسیار کمی دارند، لذا افزایش درصد جوانه‌زنی بذرها توسط روش‌های آزمایشگاهی می‌تواند در احیای این گیاه مؤثر باشد. در این تحقیق، با توجه به اندازه ریز بذر گیاه کلماتیس، ...  بیشتر

بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت روستاییان در اجرای طرح بیابان‌زدایی در گستره‌ی اقلیمی خشک و بیابانی ایران

رضا نوروز ولاشدی؛ جابر رحیمی؛ عباس علی پور

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 640-649

چکیده
  هدف از انجام این پژوهش بررسی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر مشارکت روستاییان در اجرای طرح‌های جامع مقابله با بیابان در استان‌های دارای اقلیم خشک و بیابانی بوده است. بدین منظور تعدادی از روستاییان بدون دخالت مرز سیاسی صرفاً از جنبه اقلیمی (در معرض خشکسالی شدید) با استفاده از فرمول کوکران به عنوان جامعه نمونه به روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای ...  بیشتر

عوامل خشک شدن درختچه‌های تاغ در منطقه حسین آباد میش مست قم

حسین توکلی نکو؛ عباس پورمیدانی؛ سیدمهدی ادنانی؛ حسین باقری؛ محمود بیات

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 650-659

چکیده
  تاغ گیاهی مقاوم است که در بعضی از مناطق بیابانی ایران وجود دارد و در مواردی با خشکیدگی مواجه شده است. این پژوهش به منظور بررسی عوامل خشک شدن درختچه­های تاغ منطقه حسین آباد میش مست قم اجرا شد. صفات رشد و عملکردی شامل تراکم و فاصله درختان، تعداد شاخه، قطر تنه و ارتفاع، مساحت تاج پوشش، سن درخت؛ فرم تنه، وضعیت شادابی و سرسبزی، شاخص شادابی، ...  بیشتر

ارزیابی کارایی مدل‌های Geomod و LCM در شبیه‌سازی تغییرات کاربری اراضی (مطالعه موردی: دشت ابوغویر دهلران، استان ایلام)

زاهده حیدری زادی؛ علی محمدیان بهبهانی

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 660-674

چکیده
  ﻣﺮاﻗﺒــﺖ از ﻳــﻚ اﻛﻮﺳﻴﺴــﺘﻢ و حفاظت از منابع طبیعی نیازمند آگاهی از شرایط و نحوه تغییر کاربری­های مختلف اراضی است. هدف پژوهش حاضر بررسی تغییرات کاربری در گذشته و ارزیابی کارایی مدل­های Geomod و LCM در شبیه­سازی تغییرات کاربری اراضی است، تا با انتخاب مدل مناسب­تر پیش­بینی تغییرات کاربری اراضی در آینده صورت گیرد. از این ...  بیشتر

شناسایی مناطق و کانون‌های مولد گردوغبار در استان ایلام

هاجر رنجبر؛ مسعود بازگیر؛ داود نامدار خجسته؛ محمود رستمی نیا

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 675-688

چکیده
  پدیده گرد و غبار یکی از زیان‌بارترین بلایای طبیعی مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان و به خصوص ایران بوده و مشکلات زیست‌محیطی و انسانی را در این نواحی به وجود آورده است. علت اصلی وقوع پدیده‌ی گرد و غبار در ایران، تغییر اقلیم، تخریب عرصه‌های طبیعی و نابودی پوشش گیاهی اعم از جنگل‌ها و مراتع و گسترش بیابان در کشور و نیز در کشورهای همسایه به‌ویژه ...  بیشتر

مدلسازی آماری گرد و غبار استان اصفهان با استفاده ازمدل رگرسیون پوآسن آماسیده صفر

طیبه سادات سهرابی؛ ابوالفضل رنجبر فردویی؛ عباسعلی ولی؛ سیدحجت موسوی

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 689-703

چکیده
  کشور ایران به­علت واقع­شدن در کمربند بیابانی کره­زمین،از پدیده گرد و غبار در امان نیست.به دلیل موقعیت جغرافیایی ایران، این کشور مکررا در معرض سیستم­های گرد وغباری محلی و هم­دیدی قرار می­گیرد. در سالهای اخیر، فراوانی طوفان­های گردوغبار و شدت آنها بطور معنی­داری در ایران از جمله استان اصفهان افزایش یافته­است .این پدیده ...  بیشتر

اثرات خشکسالی بر تغییرات پوشش مرتعی با تاکید بر شاخص‌های دورسنجی (مطالعة موردی: حوزه آبخیز سلفچگان- نیزار)

وحید ویسی؛ منصوره قوام؛ ام البنین بذرافشان

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 704-716

چکیده
  پوشش مرتعی به‌عنوان یکی از مهم­ترین اجزای اکوسیستم مناطق خشک به­شمار می‌رود و تعیین تغییرات پوشش گیاهی مرتعی تحت تاثیر خشکسالی و ترسالی امری ضروری به­نظر می‌رسد. تحقیق پیش‌رو با هدف بررسی ارتباط میان شاخص‌های ماهواره‌ای و شاخص SPI در مراتع قم صورت گرفت. بدین منظور ابتدا شاخص SPI در میانگین‌های متحرک یک، سه، 5 و 7 ساله مورد محاسبه ...  بیشتر

تاثیر نوسانات اقلیمی بر درصد پوشش تاجی گونه های علوفه ای شاخص مراتع استپی قوشه سمنان

ناهید عزیزی؛ حامد جنیدی؛ خالد اوسطی

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 717-730

چکیده
  در این پژوهش، ضمن پایش روند تغییرات درصد پوشش تاجی گونه­های شاخص مراتع استپی منطقه قوشه در استان سمنان طی یک دوره ده‌ساله؛ ارتباط بین دو عامل مهم اقلیمی (بارش و دما) و تغییرات درصد پوشش تاجی نیز بررسی شد. بدین منظور، درصد پوشش تاجی شش گونه گیاهی شاخص (به تفکیک گونه) و گیاهان یک‌ساله بصورت ترکیبی مصــادف بــا رشد کامل گونه­ها، بر ...  بیشتر

تأثیر چرای دام اهلی (گوسفند و بز) و حیات وحش (کل و بز کوهی) بر برخی ویژگی‌های پوشش گیاهی مراتع شاه حیدر ارسباران

مهشید سوری؛ سیده خدیجه مهدوی؛ ولی الله اسدی؛ رستم خلیفه زاده

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 731-740

چکیده
  بررسی تغییرات پوشش‌گیاهی در سایت چرا شده توسط دام اهلی و مقایسه با عرصه تحت چرای حیات وحش می‌تواند یکی از عملی‌ترین روش‌های بررسی، به منظور شناخت صحیح روابط متقابل اجزاء اکوسیستم، ارزیابی مدیریت اعمال شده و ترسیم راهکارهای مدیریت صحیح برای آینده باشد. بنابراین، تحقیق حاضر به منظور مقایسه پارامترهای پوشش‌گیاهی در دو سایت مورد ...  بیشتر

تاثیر عوامل محیطی بر پوشش‌گیاهی مراتع منطقه سمیرم استان اصفهان با استفاده از آنالیز رج‌بندی

مسعود برهانی؛ زهرا جابرالانصار

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 741-753

چکیده
  همبستگی بین پوشش‌گیاهی و عوامل محیطی از مهمترین مباحث مرتبط با ساختار و عملکرد جوامع گیاهی است. عوامل محیطی نظیر اقلیم، توپوگرافی و خاک، می تواند پویایی جوامع گیاهی را دستخوش تغییرات ‌کند. در این پژوهش، اثر عوامل محیطی بر پوشش گیاهی برخی مکان‌های مرتعی منطقه سمیرم استان اصفهان بررسی شد. نمونه‌برداری در 52 مکان مرتعی مورد مطالعه ...  بیشتر

ارزیابی پویایی خشکسالی در استان سیستان و بلوچستان با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای MODIS ( 2000-2015)

محمدصادق کهخاکهن؛ ابوالفضل رنجبر فردویی؛ سیدحجت موسوی؛ عباسعلی ولی

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 754-771

چکیده
  خشکسالی و اثرات آن یکی از نگرانی‌های عمده‌ی جهان محسوب می‌شود. ایران به عنوان یکی از کشورهای واقع در کمربند خشک کره زمین، همواره با مسائل محیط زیستی و مخاطرات طبیعی ناشی از پدیده خشکسالی مواجه بوده و هست. بنابراین پژوهش حاضر سعی دارد تا با استفاده از داده‌های دورسنجی و سیستم اطلاعات جغرافیایی، خشکی را در قالب ارزیابی خشکسالی در ...  بیشتر

اثربخشی عملیات اصلاح مراتع بر بهبود پوشش گیاهی (مطالعه موردی: جلگه نفت‌خانه قصرشیرین استان کرمانشاه)

محمد قیطوری؛ مسیب حشمتی؛ یحیی پرویزی

دوره 26، شماره 3 ، مهر 1398، صفحه 772-785

چکیده
  شیوه‌های غلط بهره‌برداری، به‌ویژه تغییر کاربری مرتع، چرای مفرط و آتش سوزی منجر به تخریب شدید مراتع شده که در مناطق گرمسیری به‌دلیل فشار مضاعف، عوامل تخریب شدیدتر است. هدف این تحقیق که در مراتع فقیر جلگه نفت­خانه قصرشیرین انجام شده است، ارزیابی و اثر بخشی عملیات مختلف اصلاح مراتع بر بهبود وضعیت پوشش گیاهی و توان ترسیب کربن بود. ...  بیشتر